اگر تازه به جمع نجومی‌ها وارد شده‌اید | راهنمای خرید تلسکوپ

اگر تازه می‌خواهید به جمع نجومی‌ها وارد شوید و قصد خرید یک تلسکوپ یا دوربین دوچشمی را دارید بهتر است قبل از شروع خریدتان مطالب زیر را با دقت بخوانید.

مسلما تا بحال تلسکوپ‌ها  و دوربین‌های دوچشمی را در لوازم‌التحریر یا مغازه‌های اسباب‌بازی‌فروشی دیده‌اید و فروشنده هم بسیار از کیفیت و تصاویر خیره‌کننده آنها با شما سخن گفته است. اما باید به شما بگوییم که این موضوع دقیقا مثل این است که شما بخواهید دارو و مواد دارویی را از یک سوپر مارکت تهیه کنید! حتما شنیدن تعاریف صاحب سوپر مارکت شنیدنی خواهد بود: “شما با خوردن این قرص به سرعت بهبود خواهید یافت و سردرتان و … خوب خواهد شد!”. اما آیا واقعاً  اینچنین است؟

بهتر است قبل از خرید هر کالایی، به محل مناسب تهیه آن سر بزنید.  خب اجازه دهید برای شمایی که تازه می‌خواهید به دنیای نجومی وارد شوید، کمی در مورد تلسکوپ صحبت کنیم و برخی از اصطلاحات مورد نیاز را توضیح دهیم.

مقدمه ای بر اطلاعات لازم جهت خرید تلسکوپ

مقدمه ای بر اطلاعات لازم جهت خرید تلسکوپ

 

توان گرد آوری نور

مهمترین مشخصه یک تلسکوپ (از هر نوعی که باشد) گشودگی دهانه و یا قطر  دهانه تلسکوپ است. اگر به چشم خود با دقت نگاه کرده باشید، در درون چشمتان روزنه‌ایست که به آن مردمک می‌گویند. همه‌ی نوری که از دنیای اطراف می‌بینیم از همین مردمک وارد چشم ما می‌شود. به عبارت بهتر اگر مردمک چشمتان را گچ بگیرید، شما عملا دیگر از دنیا نوری را دریافت نخواهید کرد!

قطر متوسط مردمک چشم شما حدود ۵ تا ۶ میلی‌متر است. حال در کنار نام و مدل هر تلسکوپی که نگاه کنید یک عدد خودنمایی می‌کند. مثلا تلسکوپ ۱۱۰ میلی‌متری شکستی. این عدد نشان‌دهنده قطر عدسی شیئی یا آینه اصلی تلسکوپ است و هنگامی که شما قصد خرید تلسکوپ ۱۱۰ میلی‌متری شکستی را دارید، یعنی چشمی را خواهید خرید که قطر مردمکش برابر ۱۱۰ میلی متر است و این یعنی اینکه شما صاحب یک چشم غول شده‌اید!

چه میشد اگر چشم یک غول را داشتیم؟!

چه میشد اگر چشم یک غول را داشتیم؟!

زمانی که شما این چشم را با این مردمک بزرگ داشته باشید مسلما مقدار بیشتری از نور وارد چشم شما خواهد شد. اما برای اینکه بدانیم چه مقدار نور بیشتر وارد چشمان شما خواهد شد باید کمی ریاضی‌تر صحبت کنیم (البته این ریاضیات خیلی سنگینی نخواهد بود). برای بدست آوردن مقدار نور وارد شده به تلسکوپ (چشم آقا غوله!) نسبت به نور وارد شده به چشم خودتان، می‌بایست مساحت این دو را بر هم تقسیم کنید. مساحت یک دایره به قطر r که یادتان نرفته؟ بله حاصل ضرب عدد پی در شعاع به توان دو.

لذا توان گرد آور نور توسط یک تلسکوپ برابر است با:

فرمول محاسبه توان گردآوری نور

فرمول محاسبه توان گردآوری نور

مثلا توان گردآوری نور یک تلسکوپ ۱۰ اینچ (می دانید که اینچ هم واحد اندازه‌گیری فاصله است و هر اینچ برابر ۲٫۵۱۲ سانتی‌متر است) برابر است با:

 

فرمول محاسبه توان گردآوری نور برای تلسکوپ 10 اینچی

فرمول محاسبه توان گردآوری نور برای تلسکوپ ۱۰ اینچی

و این عدد یعنی اینکه تلسکوپ شما (۱۰ اینچ) حدود ۱۷۵۰ برابر چشم شما می‌تواند نور را جمع کند! حال سوال اینجاست که این همه نور جمع کند که چه بشود؟! خوب یک اتاق تاریک را در نظر بگیرید، هر چقدر تعداد شمع بیشتری در اتاق روش شود شما قادر خواهد بود جزئیات بیشتری از اتاق را ببینید. مسلما در دنیای نجوم هم همین‌گونه است هرچقدر قطر دهانه یک تلسکوپ بیشتر باشد شما قادر خواهید بود نور بیشتری از یک جرم آسمانی را مورد تجزیه و تحلیل قرار دهید.

 

توان بزرگ نمایی یک تلسکوپ

مسلما این پارامتر، پارامتری است که اگر فروشنده بداند شما تازه وارد دنیای نجوم شده باشید، بسیار روی آن مانور خواهد داد. زیرا می‌تواند با استفاده از این پارامتر بشدت قلب و ذهن شما را منقلب سازد و خرید شما را به سمت خریدی که دوست دارد، هدایت کند (مگر می شود؟!).

بگذارید در ابتدای این بحث شما را راحت کنم، اگر شما برای یک تلسکوپ مشابه به چند مغازه مراجعه کنید، شاید هر کدام از فروشندگان عدد هایی متفاوتی را به عنوان بزرگنمایی یک تلسکوپ بیان کنند! مگر می‌شود یک تلسکوپ مشخص در مغازه‌های مختلف دارای بزرگنمایی مختلف باشد؟ مسلما نه، اما خوب است که بدانید هیچکدام از فروشنده‌ها هم دروغ نگفته‌اند و راستگو هستند! بله جالب است، یک تلسکوپ می‌تواند هر بزرگنمایی که شما بخواهید را داشته باشد! اما اجازه دهید کمی علمی‌تر بحث کنیم و سپس بزرگنمایی واقعی و عملی یک تلسکوپ را بدست آوریم.

 

تلسکوپ ۹۰ میلی متری آکروماتیک با پایه AZ3
تلسکوپ ۹۰ میلی متری آکروماتیک با پایه AZ3

تلسکوپ ۹۰ میلی متری آکروماتیک با پایه AZ3

مناسب رصد آسمان و علاقمندان به طبیعت گردی و پرنده نگری | ابزاری ایده‌آل برای افرادی که مایلند با بودجه‌ای متوسط ابزار رصدی مناسب و راحتی بدون پیچیدگی‌های زیاد تهیه کنند | ابزاری ابتدایی برای مدارس و مراکز آموزش | یکی از بهترین انتخابها برای شروع نجوم آماتوری با بودجه‌ای متوسط | قدرت بزرگنمایی کافی برای رصد سیارات و اجرام اعماق آسمان | ساختار اپتیکی: شکستی آکروماتیک | مقر/پایه: سمت – ارتفاعی AZ3 | قطر دهانه: ۹۰ میلی‌متر | فاصله کانونی: ۹۰۰ میلی‌متر | نسبت کانونی: f/10 | بیشترین بزرگنمایی کاربردی: ۱۸۰ برابر | چشمی‌ها: ۱۰ میلی متر سوپر و ۲۵ میلی متر سوپر | جوینده: ۶x30 | چپقی ۴۵ درجه ۱٫۲۵ اینچ | حداکثر قدر قابل مشاهده (نظری): ۱۱٫۷ | توان تفکیک نظری: ۱٫۳۸ ثانیه قوسی | توان گردآوری نور: ۱۶۵ برابر چشم انسان ||| برای خرید و سفارش این محصول، می‌توانید به اینجا مراجعه کنید.

 

هر آینه مقعر یا عدسی می‌تواند نور را در یک نقطه که به آن فاصله کانونی می‌گویند جمع کند. به فاصله کانون تا مرکز آینه یا عدسی، فاصله کانونی می‌گوییم. مثلا اجازه بدهید فاصله کانونی همان تلسکوپ ۱۰ اینچ را برابر ۱۲۰۰ میلی متر یا ۱۲۰ سانتی‌متر در نظر بگیریم و این بدان معنی است که آینه و یا عدسی مورد نظر، نور را در فاصله ۱۲۰ سانتی‌متری از خود کانونی می‌کند.

حال برای اینکه ما بتوانیم تصویری را از درون یک تلسکوپ نگاه کنیم نیاز به یک عدسی چشمی داریم (عدسی که نور را پس از عدسی و یا آینه مقعر اصلی به چشمان ما هدایت می‌کند). این عدسی هم دارای یک عدد به عنوان فاصله کانونی است (البته بسیار کوچکتر از فاصله کانونی عدسی یا آینه اصلی). مثلا این فاصله کانونی ممکن است عددی بین ۳۰ تا ۱ میلی‌متر باشد.

کمی در مورد مفهوم بزرگنمایی در تلسکوپ‌ها

کمی در مورد مفهوم بزرگنمایی در تلسکوپ‌ها

 

کار ما برای بدست آوردن بزرگنمایی تئوری، به این دو عدد وابسته است. کافیست برای بدست آوردن بزرگنمایی این دو عدد را برهم تقسیم کنیم، یعنی چه؟ مثلا اگر تلسکوپ ۱۰ اینچ ما دارای فاصله کانونی ۱۲۰۰ میلی‌متر باشد و ما از عدسی چشمی (که در دنیای نجوم فقط به آن چشمی می‌گویند!) دارای فاصله کانونی ۲۰ میلی‌متری استفاده کنیم، بزرگنمایی می‌شود حاصل تقسیم ۱۲۰۰ بر ۲۰ که برابر است با ۶۰٫ یعنی اگر از این تلسکوپ با چشمی ۲۰ استفاده کنیم (در دنیای نجوم چشمی‌ها فقط با همین فاصله کانونی شناخته می‌شوند مثلا چشمی ۲۰، چشمی ۱۰، چشمی ۲ و یا …) بزرگنمایی برابر ۶۰ خواهد بود. حال اگر از چشمی ۱۰ استفاد کنیم چه؟ بله بزرگنمایی می‌شود فاصله کانونی آینه یا عدسی که برابر ۱۲۰۰ بود تقسیم بر ۱۰ که می‌شود ۱۲۰ برابر!

حال فهمیدید چرا فروشندگان ما این همه صادق هستند؟ بله، در حقیقت به نسبت اینکه از چه چشمی بر روی هر تلسکوپ استفاده می‌کنیم، بزرگنمایی متفاوتی را از تلسکوپ خواهیم داشت! اما آیا این درست است؟ مثلا من می خواهم چشم ۱ میلی‌متر را استفاده کنم و در این مثال بزرگنمایی من برابر ۱۲۰۰ خواهد بود (آخ جون!). اما به نظر شما منطقی است؟؟

مسلما خیر! یک لحظه تصویری را در کامپیوتر شخصی خود در نظر بگیرید، آیا تا هر اندازه که بخواهید می‌توانید آن را زوم (بزرگتر) کنید؟ خوب مسلما که خیر، تازه از یک حد اگر بزرگتر شود دیگر وضوح و شفافیت قبل را نخواهیم داشت در دنیای نجوم نیز همین طور است! شما نمی‌توانید در عمل از یک تلسکوپ تا هر حدی که بخواهید بزرگنمایی طلب کنید. چون از یک مرز به بعد دیگر تصویر شما دارای وضوح و شفافیت نخواهد بود! خب حالا بعد از این همه مقدمه بهتر است مشخص کنیم یک تلسکوپ چقدر بزرگنمایی کاربردی دارد تا بتوانیم از آن در خریدمان استفاده کنیم. بطور کلی شما به ازای هر اینچ از دهانه تلسکوپ (همان ۲٫۵۱۲ سانتی متر) نباید بیشتر از ۳۰ تا ۴۰ برابر بزرگنمایی انتظار داشته باشد! مثلا برای همین تلسکوپ ۱۰ اینچ حداکثر بزرگنمایی کاربردی حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ برابر خواهد بود (البته برخی از دوستان ما می‌گویند به ازای هر اینچ حدود ۵۰ برابر).

پس یادمان باشد که کالای مورد نظرمان را از محل مناسب تهیه کنیم و بدانیم که فروشندگان ما بسیار صادق هستند و از فرمول‌های نجومی بسیار خوب استفاده می‌کنند! شاید تعجب کنید اما در یک لوازم تحریر با خطی درشت نوشته بودند “تلسکوپی با ۱۰۰۰ برابر بزرگنمایی” و منظورشان یک تلسکوپ ۷۰ میلی متری (حدودا ۳ اینچی) بود!

 

 

منابع:

منبع عکس

 

 

مشاوره و راهنمایی خرید و انتخاب ابزار نجومی (تلسکوپ، دوچشمی، رصدخانه، آسمان نما و ...)
Small-کوچک-لوگوی-علم-بازار-ElmBazar.com-لوگو-Elm-Bazar-LOGOآیا تمایل به خرید یک ابزار نجومی (تلسکوپ یا دوربین دوچشمی، رصدخانه و …) برای شروع نجوم را دارید و نمی دانید چگونه این کار را بکنید؟ آیا نگرانید که انتخاب اشتباهی انجام دهید و و بدون داشتن یک ابزار مناسب، پول خود را از دست بدهید؟ آیا از پیچیدگی های انتخاب یک ابزار نجومی ایده‌آل سر در نمی‌آورید و به دنبال مشاوره هستید؟ همین حالا با مشاوران ما تماس بگیرید و پاسخی برای تمام مشکلات خود بیابید. محمدحسین خلیلی (مسئول فروش): ۰۹۳۷۱۲۲۴۱۰۶ مهندس مهدی هاشمی (مسئول پروژه): ۰۹۳۸۸۱۸۵۸۴۶

مهدی هاشمی

مهدی هاشمی از حدود 10 سالگی به انواع فعالیت‌های گروهی، خصوصا فعالیت‌های علمی مشغول بوده است. نجوم، رباتیک و الکترونیک اصلی‌ترین شاخه‌های فعالیت وی تا به این لحظه بوده‌اند. او دانش‌آموخته‌ی مقطع ارشد رشته برق - مخابرات - گرایش سیستم است.

مطالب مرتبط

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

فارسی سازی پوسته توسط: همیار وردپرس