اینفوگرافیک | بزرگترین رصدخانه های جهان

وقتی که به آسمان نگاه می‌کنید، اندازه واقعا مهم است. چون اندازه بزرگتر یک تلسکوپ به معنای جمع‌آوری نور بیشتر آن است و هرچقدر که یک تلسکوپ نور بیشتری جمع‌آوری کند، اطلاعات بیشتری را نیز می‌تواند از ستاره‌ها، کهکشان‌ها، کوازارها و هر چیز دیگری که به آن نگاه می‌کنید، بدست آورد. بزرگترین رصدخانه های جهان نیز از همین قاعده پیروی کرده‌اند.

بسیار خوش شانسیم که در سالهای اخیر، تلسکوپ‌های بزرگ و بزرگتری را بر روی تخته طراحی طراحان رصدخانه‌ها دیده‌ایم. در این مطلب در مورد برخی از هیولاهای (گذشته و آینده) دنیای نجوم و علت اهمیت اندازه بالای آنها خواهید خواند. بزرگترین رصدخانه های جهان، همیشه از موضوعات جذاب دنیای نجوم بوده است و بحث‌های فراوانی در مورد آن شکل گرفته است.

اگر شما هم به این رقابت علمی در جامعه نجوم علاقمند هستید و دوست دارید بدانید که بالاخره کدام پروژه عنوان بزرگترین تلسکوپ (زمینی و فضایی) جهان را یدک می‌کشد یا خواهد کشید، با ما در این مطلب همراه باشید.

* برای مشاهده تصاویر در اندازه بزرگتر، بر روی آنها کلیک کنید.

 

رصدخانه‌های فضایی

بگذارید ابتدا از بزرگترین رصدخانه های جهان در فضا شروع کنیم. تلسکوپهای فضایی. این نوع تلسکوپها به علت دور بودن از آلودگی نوری و جو مزاحم زمین، از اهمیت و کاربرد ویژه‌ای برخوردارند.

۱- Hubble Space Telescope

بزرگترین تلسکوپی که ما هم اکنون در مدار زمین داریم، تلسکوپ فضایی هابل است که در سال ۱۹۹۰ به مدار زمین پرتاب شد. هابل آینه‌ای ۲٫۴ متری (۷٫۹ فوت) دارد که به همراه سایر ابزارآلات آن به هابل اجازه می‌دهند که به بررسی سن جهان و نشان دادن میزان شتاب گسترش جهان بپردازد.

تلسکوپ فضایی هابل پس از دومین تعمیرش - سال 1997. اعتبار تصویر: ناسا

تلسکوپ فضایی هابل پس از دومین تعمیرش – سال ۱۹۹۷٫ اعتبار تصویر: ناسا

۲- Herschel Space Telescope

بزرگترین تلسکوپ فضایی حال حاضر در طیف فرو سرخ، تلسکوپ هرشل است که آینه ای ۳٫۵ متری (۱۱٫۵ فوت) دارد. این تلسکوپ فضایی اروپایی در سال ۲۰۰۹ پرتاب شد و چند ماموریت را پس از استقرارش در فضا انجام داده است.

تلسکوپ فضایی هرشل Herschel Space Telescope

تلسکوپ فضایی هرشل Herschel Space Telescope

۳- James Webb Space Telescope

همچنین تلسکوپ فضایی جیمز وب تلسکوپی است که به عنوان جایگزین هابل انتخاب شده است و قرار است در سال ۲۰۱۸ به مدار تعیین شده خود پرتاب شود. این تلسکوپ که در طول موج فرو سرخ به رصد می‌پردازد، از آینه‌ای ۶٫۵ متری (۲۱٫۳ فوت) بهره می‌برد.

یک طراحی از تلسکوپ فضایی جیمز وب پس از استقرار در فضا در سال 2018

یک طراحی از تلسکوپ فضایی جیمز وب پس از استقرار در فضا در سال ۲۰۱۸

چندی پیش آینه اصلی تلسکوپ فضایی جیمز وب که متشکل از 5 آینه در کنار یکدیگر میشد، آماده شد. تکنولوژی به کار رفته در اینگونه تلسکوپها در مرز دانش بشری قرار دارد. در آینده در مطالبی اختصاصی به جیمز وب و سایر هم رده های آن خواهیم پرداخت.

چندی پیش آینه اصلی تلسکوپ فضایی جیمز وب که متشکل از ۵ آینه در کنار یکدیگر میشد، آماده شد. تکنولوژی به کار رفته در اینگونه تلسکوپها در مرز دانش بشری قرار دارد. در آینده در مطالبی اختصاصی به جیمز وب و سایر هم رده های آن خواهیم پرداخت.

قطعا تلسکوپ‌های فضایی دیگری نیز وجود دارند، اما ما به ذکر همین موارد به عنوان نماینده‌ای از بزرگترین تلسکوپ‌های فضایی موجود اکتفا کردیم. در ویکی‌پدیا لیستی از رصدخانه‌های فضایی قرار داده شده است، اما حتما برای اطمینان بیشتر صحت اطلاعات آن را بررسی کنید.

 

رصدخانه‌های زمینی

اما بزرگترین رصدخانه های جهان، آنطور که در ذهن بیشتر مردم معمول است، بر روی زمین قرار گرفته اند. اگرچه تلسکوپهای فضایی به دلیل دوریشان از زمین و آلودگی‌ها و مزاحمت‌های آن، از وضعیت رصدی بهتری برخوردار هستند، اما به خاطر هزینه بالای ارسال تلسکوپهای فضایی، ابعاد کوچکتری دارند. در حقیقت شما بزرگترین‌ها رو بر روی زمین خودمان می‌توانید پیدا کنید!

۱- Gran Telescopio Canarias

بزرگترین رصدخانه زمینی فعلی جهان، رصدخانه Gran Telescopio Canarias است که در جزایر قناری قرار دارد. آینه این رصدخانه ۱۰٫۴ متر است.

Gran Telescopio Canarias

Gran Telescopio Canarias

۲- Twin Keck Telescopes

با فاصله ای بسیار نزدیک به مورد قبلی، تلسکوپ دو قلوی کک (twin Keck telescopes) قرار دارد که هر کدام با آینه ای ۱۰ متری، در قله موناکی در هاوایی در کنار یکدیگر مشغول به کار هستند. از جمله اکتشافات آنها میتوان به تصحیح کردن اندازه کهکشان آندرومدا و گرفتن اولین عکس از یک سامانه فراخورشیدی اشاره کرد.

Twin Keck Telescopes

Twin Keck Telescopes

۳- Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA)

یکی از روشهای افزایش توانایی تلسکوپ‌ها، هماهنگ کردن آنها با یکدیگر است. این تکنولوژی برای مثال در آرایه میلیمتری بزرگ آتاکاما Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) که در آن از ۶۶ تلسکوپ برای رصد جهان بهره برده شده، استفاده شده است.

Atacama Large Millimeter submillimeter Array (ALMA)

Atacama Large Millimeter submillimeter Array (ALMA)

 

در آینده …

اما این انتهای کار تلسکوپ‌ها نیست. جامعه نجومی جهان از همین حالا انتظار عملی شدن چندین طرح رصدخانه‌ای دیگر (غیر از جیمز وب) را می‌کشند. به نظر شما بزگترین رصدخانه های جهان در آینده، کدامها خواهند بود؟!
در ادامه به برخی از مهمترین آنها اشاره می‌کنیم.

۱- European Extremely Large Telescope (E-ELT)

انتظار می رود European Extremely Large Telescope (E-ELT) که آینه‌ای معادل ۴۰ متر خواهد داشت، به اندازه کافی برای کاوش در مورد اتمسفر سیارات فراخورشیدی قدرتمند باشد! اولین نورگیری این هیولای مسلم دنیای نجوم، برای سال ۲۰۲۴ تنظیم شده است و مقر آن در شیلی خواهد بود.

یک طراحی از European Extremely Large Telescope (E-ELT) در آینده. به ابعاد ماشین ها در پایین تصویر دقت کنید!

یک طراحی از European Extremely Large Telescope (E-ELT) در آینده. به ابعاد ماشین ها در پایین تصویر دقت کنید!

۲- Thirty Meter Telescope

گزینه بعدی همانطور که از نامش پیداست، از آینه‌ای ۳۰ متری بهره خواهد برد. ساخت و ساز در قله موناکی در هاوایی انجام خواهد شد (همسایه جدید دوقلوهای کک!) و اولین نورگیری آن در ۲۰۲۰ خواهد بود. ممکن است بتوانیم از این تلسکوپ برای بررسی کردن ساختارهای بسیار بزرگ کیهان، بررسی چگونگی شکل گیری سیارات و برخی موضوعات اینچنینی استفاده کنیم.

نمایی از Thirty Meter Telescope در آینده. شخصا طراحی و معماری این رصدخانه را به شدت دوست دارم. شما چطور؟

نمایی از Thirty Meter Telescope در آینده. شخصا طراحی و معماری این رصدخانه را به شدت دوست دارم. شما چطور؟

۳- Giant Magellan Telescope

مقام سوم نیز به این رصدخانه می‌رسد که با آینه ۲۴٫۵ متری خود در شیلی مستقر خواهد شد. راه‌اندازی این رصدخانه نیز برای سال ۲۰۲۱ برنامه‌ریزی شده است. از این رصدخانه نیز برای بررسی موادی که ماده تاریک و انرژی تاریک از آنها ساخته شده‌اند و یا اینکه انتظار می‌رود جهان چگونه پایان یابد، استفاده می‌شود.

یک طراحی از فضای داخلی Giant Magellan Telescope در آینده. این رصدخانه نیز از زیباترین ها خواهد بود.

یک طراحی از فضای داخلی Giant Magellan Telescope در آینده. این رصدخانه نیز از زیباترین ها خواهد بود.

 

اینفوگرافیکی از بزرگترین رصدخانه‌های (فضایی و زمینی) جهان

در انتها، در اینفوگرافیک زیر، لیستی از تمامی رصدخانه‌های بزرگ جهان را در یک مقیاس می‌بینید. این لیست شامل رصدخانه‌های فضایی و زمینی و همینطور رصدخانه‌هایی که در گذشته بوده‌اند، رصدخانه‌های حال حاضر و آنهایی که برای پرتاب به فضا یا نورگیری در روی زمین در آینده برنامه‌ریزی شده‌اند می‌شود.

اینفوگرافیک مقایسه ابعاد رصدخانه های جهان

اینفوگرافیک مقایسه ابعاد رصدخانه های جهان

برای مشاهده جزئیات این اینفوگرافیک، اینجا کلیک کنید.

به دلیل اینکه بیشتر موارد این لیست شامل اسامی می‌شدند، از ترجمه این اینفوگرافیک خودداری کردیم، اما لازم است توجه شما را به چند نکته جلب کنیم، تا درک بهتری از این اینفوگرافیک داشته باشید.

دایره کامل سفید رنگی که تقریبا تمام تصویر را پوشانده است، اندازه تلسکوپ ۱۰۰ متری Overwhelmingly Large Telescope را نشان می‌دهد که به دلیل هزینه ساخت و فناوری بسیار بالا، پروژه آن کنسل شد.

Overwhelmingly Large Telescope بر روی تصویر کلیک کنید تا سایز بزرگتر آن نمایش داده شود. حالا پایین آینه زوم کنید تا با دیدن افراد و ماشین های طراحی شده، به ابعاد این هیولا پی ببرید! با شکوه، اما دست نیافتنی. حداقل فعلا!

Overwhelmingly Large Telescope بر روی تصویر کلیک کنید تا سایز بزرگتر آن نمایش داده شود. حالا پایین آینه زوم کنید تا با دیدن افراد و ماشین های طراحی شده، به ابعاد این هیولا پی ببرید! با شکوه، اما دست نیافتنی. حداقل فعلا!

در دو گوشه تصویر، ابعاد زمین های تنیس و بسکتبال را در همان مقیاس مشاهده می‌کنید. هیمنطور در بالای تصویر زمین بسکتبال نیز می‌توانید اندازه یک فرد بالغ را در همان مقیاس مشاهده کنید.

همینطور حاشیه سفید رنگی که در پایین تصویر می‌بینید نیز بخشی از تلسکوپ رادیویی ۳۰۵ متری Arecibo است. تلسکوپ‌های رادیویی به دلیل تکنولوژی ساخت پایین‌تر، محدودیت‌های کمتر و در نتیجه هزینه‌های کمتر، اندازه‌های بسیار بزرگتری نسبت به تلسکوپ‌های نوری دارند.

۲۰۱۵۰۱۱۳۱۴ بزرگترین رصدخانه رادیویی تکی ثابت جهان Arecibo Observatory

۲۰۱۵۰۱۱۳۱۴ بزرگترین رصدخانه رادیویی تکی ثابت جهان Arecibo Observatory

 

آینده تلسکوپ ها و رصدخانه ها چگونه خواهد بود؟در انتها باید یادآور شویم که بدون شک این پایان قصه نیست و بشر باز هم دست به ساخت تلسکوپ‌هایی بهتر خواهد زد. این موضوع آنقدر ذهن همه را مشغول کرده که برخی به شوخی، تفکراتی همچون تصویر روبرو دارند. بزرگتر شدن تلسکوپ‌ها و بازی با کلمات.

شما چه فکر می‌کنید؟

آیا تلسکوپ‌های بعدی باز هم بزرگتر خواهند شد، یا اینکه پیشرفتی در تکنولوژی ساخت آنها است که این بار به پیشرفته‌تر شدن آنها کمک خواهد کرد؟

به نظر شما تلسکوپ‌ها و رصدخانه‌های ذکر شده در این مطلب، تا چه مدت می‌توانند مقام خود را در صدر ترین‌های این حوزه حفظ کنند؟

نظرات خود را در این مورد با ما در بخش نظرات همین مطلب در میان بگذارید.

 

منابع:

منبع، منبع عکس، منبع عکس، منبع عکس، منبع عکس، منبع عکس، منبع عکس، منبع عکس، منبع عکس، منبع عکس (اینفوگرافیک)، منبع عکس، منبع عکس

محسن الهامیان

محسن الهامیان.از حدود 6 سال پیش فعالیت‌های گروهیِ علمی خود را آغاز کرد. علم، تکنولوژی، فعالیت‌های گروهی و هر چیزی که خلاقیت و پویایی در آن باشد، چیزهایی هستند که او را به وجد می‌آورند. وی اکنون در مقطع کارشناسی رشته روانشناسی بالینی مشغول به تحصیل است.

مطالب مرتبط

۱ دیدگاه

  1. ژوئن 14, 2015

    […] سایر تلسکوپهای بزرگ جهان بدانید، به مطلبی تحت عنوان «اینفوگرافیک | بزرگترین رصدخانه های جهان» که در همین مورد در بلاگ علم بازار نوشتیم مراجعه […]

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هنوز در خبرنامه علم‌بازار عضو نشده‌اید؟

برای اطلاع از آخرین اطلاعات و بروزرسانی؛ همچنین رویداد‌های نجومی، پیشنهاد‌های رصدی، تخفیف‌های ویژه و... در خبر نامه ما عضو شوید

You have Successfully Subscribed!

فارسی سازی پوسته توسط: همیار وردپرس