خانه کیهانی ما | ناحیه محدب راه‌شیری

در این قسمت از دوره خانه کیهانی ما، می‌خواهیم به صحبت درباره ناحیه‌ محدب (bulge) راه‌شیری بپردازیم. ناحیه‌ محدب قسمتی از راه‌شیری است که به‌صورت یک برآمدگی از دیسک کهکشان بیرون‌زده‌است.
راه‌شیری از یک ابر غول‌پیکر گاز و غبار به‌وجود آمده‌است، اما مطالعات جدید نشان می‌دهد که ستارگان دیسک و ناحیه‌ محدب راه‌شیری متفاوت هستند.
ناحیه‌ محدب راه‌شیری مبدا شروع بازوهای آن است. همان‌طور که قبل تر گفته‌ایم راه‌شیری یک کهکشان مارپیچی میله‌ای است که این میله‌ در ناحیه‌ محدب قراردارد . دو بازوی بزرگ راه‌شیری، سپر-چلیپا و برساوش از دوطرف این میله شروع می‌شوند.

whereisearth
در یک بررسی جدید مقدار اکسیژن موجود در 50 ستاره راه‌شیری به وسیله تلسکوپ (VLT) اندازه‌گیری شده‌ است. هدف از این پژوهش پیدا کردن منشا و چگونگی شکل‌گیری ستارگان راه‌شیری است. این تحقیقات نشان می‌دهد که ناحیه محدب راه‌شیری احتمالا یک میلیارد سال پس از بیگ بنگ تشکیل شده‌ است. یعنی زمانی‌که جهان بسیار جوان بود. سایر نواحی بسیار دیرتر شکل گرفته‌اند.
با نگاه به جزییاتی که درباره ترکیبات ستارگان راه‌شیری در این تحقیقات به‌دست آمده‌ است، دانشمندان به نگاه تازه‌ای درباره تاریخچه راه‌شیری دست یافته‌اند. آن‌ها متوجه شده‌اند بخش مرکزی راه‌شیری نه تنها بسیار سریع شکل گرفته‌است، بلکه شکل‌گیری آن کاملا مستقل از سایر قسمت‌ها بوده‌است.

 

در دیسک راه‌شیری ستارگانی با طول عمرهای بسیار متفاوت وجود دارند. ناحیه‌ محدب شامل ستارگانی از زمان شکل‌گیری راه‌شیری در حدود 10 میلیارد سال قبل است. بنابراین مطالعه آن به منجمان اجازه می‌دهد تا درباره نحوه شکل‌گیری راه‌شیری بیشتر بدانند.
برای انجام این مطالعات منجمان ترکیبات شیمیایی 50 ستاره از چهار جهت مختلف اطراف ناحیه‌ محدب در آسمان را بررسی کردند. برای این بررسی ها از طیف‌سنج‌ FLAMES/UVES که روی VLT نصب شده‌، استفاده شده‌ است.

ترکیبات شیمیایی ستارگان ، ردپای فرآیند غنی‌سازی که در زمان شکل‌گیری ، توسط ماده میان ستاره‌ای برای آن‌ها رخ داده است را در خود دارد. این می‌تواند تاریخچه شکل‌گیری ستارگان را مشخص کند و همین‌طور می‌تواند بیان کند که چه ارتباطی میان منشا گروه‌های مختلف ستارگان وجود دارد.
به طور خاص مقایسه میان ترکیبات آهن و اکسیژن بسیار واضح است. اکسیژن عمدتا در انفجار ستاره‌ های سنگینی تولید می‌شود که بعدا ابرنواختر نوع2 نام می‌گیرند. در حالی‌که آهن معمولا از ابرنواختر نوع1a سرچشمه می‌گیرد.

مقایسه فراوانی عنصر آهن و اکسیژن می‌تواند اطلاعات جالبی درباره تولد آن ستاره در گذشته راه‌شیری به ما بدهد. منجمان توانسته‌اند اثبات کنند به ازای یک مقدار مشخص آهن، ستارگان درون ناحیه‌ محدب اکسیژن بیشتری نسبت به همتایان خود در دیسک کهکشان دارند. این مسئله یک تفاوت ذاتی بین ستارگان درون ناحیه محدب و دیگر نقاط دیسک را نشان می‌دهد.
به عبارت دیگر می‌توان گفت ستارگان ناحیه‌ محدب در درون دیسک شکل نگرفته‌اند بلکه بعدا به درون آن مهاجرت کرده‌اند. البته باید گفت که تشکیل آن‌ها کاملا مستقل از دیسک کهکشان نیست. با توجه به فرآیندهای شیمیایی ناحیه محدب به نظر می‌رسد که این ناحیه باید خیلی زودتر شکل گرفته‌باشد. مدل سازی ها نشان می‌دهد شکل گیری این ناحیه باید مربوط به زمانی کم‌تر از یک میلییون سال پس از بیگ بنگ باشد. زمانی که جهان هنوز بسیار جوان بود.

بیشتر بخوانید: centralbulge

منبع: universe today

سوگند متقی

سوگند متقی، نجوم آماتوری را به طور جدی از دوره راهنمایی آغاز کرد و هم اکنون دانشجوی مقطع کارشناسی رشته فیزیک در دانشگاه صنعتی خواجه نصیر است. او با مجموعه‌های مختلفی از جمله ماهنامه نجوم، آوا استار و ... تا کنون همکاری داشته و تدریس و ترویج نجوم از فعالیت‌های مورد علاقه اوست.

مطالب مرتبط

۱ دیدگاه

  1. Javad گفت:

    بسیار عالی !
    لطفا بیشتر مطلب بذارید

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هنوز در خبرنامه علم‌بازار عضو نشده‌اید؟

برای اطلاع از آخرین اطلاعات و بروزرسانی؛ همچنین رویداد‌های نجومی، پیشنهاد‌های رصدی، تخفیف‌های ویژه و... در خبر نامه ما عضو شوید

You have Successfully Subscribed!