خانه کیهانی ما | نقشه راه‌شیری

 

تصویر زیر، تصویر نقاشی شده راه‌شیری از بالاست که بر اساس شواهد موجود تهیه شده‌است. خورشید ما یکی از 400-200 میلیارد ستاره موجود در کهکشان مارپیچی میله‌ای ماست که می‌توانید مکان آن را در تصویر مشاهده نمایید. در این شماره از سلسله مطالب «خانه کیهانی ما»، به نقشه راه‌شیری خواهیم پرداخت و با پیج و خم‌های منزلگاه کیهانی خود، بیشتر آشنا خواهیم شد.

milkywayبر روی این نقشه ، اسامی رایج برای بازوهای مارپیچی راه‌شیری استفاده شده‌است، اما ممکن است در جاهای مختلف اسامی دیگری نیز به گوشتان بخورد . در جدول زیر تعدادی از این نام‌های جایگزین آمده است.

 

sog2

به خاطرداشته‌باشید که بازوی جبار یک بازوی بزرگ مارپیچی نیست، بلکه حجم زیادی از گاز و ستارگان است که بین بازوهای قوس و برساوش قرارگرفته‌است.
ستارگان بسیاری در فاصله بین بازوها قراردارند،اما بازوها به دلیل تعداد بالای ستارگان درخشان مورد توجه هستند.
بازوهای مارپیچی، بزرگترین مناطق ستاره‌زایی در کهکشان هستند که بیشترین سحابی‌های بزرگ در آن‌ها یافت می‌شود.

شکل راه‌شیری و شواهد موجود برای آن

به صورت سنتی از دو روش برای نقشه‌برداری از کهکشان استفاده شده‌ است. اولی مطالعه چگالی هیدروژن خنثی (HI) در سطح کهکشان است که مقدار آن درون بازو‌های مارپیچی افزایش می‌یابد. اولین بار این روش توسط جان اورت، فرانک کر و گارت وسترهوت در سال 1958 به کار گرفته‌ شد. آن‌ها با استفاده از رادیو تلسکوپ‌هایی در استرالیا و هلند سیستم کهکشان را همانند یک سحابی مطالعه کردند. نسخه اولیه این نقشه که در سمت چپ ناقص است، قسمت های مهمی از بازوهای مارپیچی را نشان می‌دهد.
روش دوم طراحی منطقه غول‌های HII است (سحابی های درخشانی از هیدروژن یونیزه‌شده) که معمولا در بازوهای مارپیچی قرار دارند. این کار اولین بار توسط Yvonneو Yvone Georgelin در سال 1976 انجام شد. آن‌ها ساختارهای مارپیچی را که به‌کمک مناطق HII مشخص شده بودند، مطالعه کردند. نقشه‌ی این دو نفر، اجازه تعیین مکان بازوهای مارپیچی را به ما می‌دهد.

تازه‌ترین تلاشی که برای نقشه برداری از راه‌شیری در هیدروژن خنثی انجام شده‌است، ساختار مارپیچی قسمت‌های خارجی راه‌شیری را نشان می‌دهد. این نقشه‌برداری در سال 2006 توسط لوین، بلیتز و هیلتز  انجام شده‌ است.
آخرین تلاش برای تهیه نقشه به کمک روش دوم به سال 2003 بازمی‌گردد. در این  نقشه مجموعه‌های تشکیل ستارگان و ساختارهای مارپیچی راه‌شیری مشاهده می‌شود. بررسی و تطبیق این نقشه‌های مختلف می‌تواند تصویر دقیقی از راه‌شیری به دست بدهد.
کهکشان ما یک کهکشان مارپیچی میله‌ای است. بررسی قسمت‌های مرکزی راه‌شیری نشان داده‌ است که میله بلندی در مرکز آن قرار دارد. میله مرکزی راه‌شیری مشابه آن چیزی است که در کهکشان m95 مشاهده ‌می‌شود .

اگر تمام اطلاعات موجود را ترکیب کنیم نقشه ای همانند چیزی که در زیر آمده است خواهیم داشت. اطلاعات زیادی درباره قسمت‌ های دور دست کهکشان موجود نیست ، اما مطالعات نشان داده‌اند به طور معمول کهکشان‌های مارپیچی متقارن هستند و مشخصات یک سمت کهکشان در طرف دیگر تکرار می‌شود.

spiralmap

 مشخصات راه‌شیری

 

sog1

تصویر زیر 4 کهکشان را نشان می‌دهد که به راه‌شیری شباهت دارند. مشخصات آن ‌ها به شرح زیر است :
NGC3953( بالا، سمت چپ)، در فاصل14ه 55 میلیون سال نوری قرار دارد و قطر آن 95000 سال نوری است.
NGC5970 (بالا، سمت راست)، در فاصله 105 میلیون سال نوری قرار داردو قطر آن 85000 سال نوری است.
NGC7329( پایین،سمت چپ)، درفاصله بیش از 140 میلیون سال نوری قرار‌دارد.  قطر این کهکشان 140000 سال نوری است.
NGC7723( پایین، سمت راست)، در فاصله 80 میلیون سال نوری قرار دارد و قطر آن 90000 سال نوری است.

galaxies

 منبع :     , galaxy map ,atlas of universe

سوگند متقی

سوگند متقی، نجوم آماتوری را به طور جدی از دوره راهنمایی آغاز کرد و هم اکنون دانشجوی مقطع کارشناسی رشته فیزیک در دانشگاه صنعتی خواجه نصیر است. او با مجموعه‌های مختلفی از جمله ماهنامه نجوم، آوا استار و ... تا کنون همکاری داشته و تدریس و ترویج نجوم از فعالیت‌های مورد علاقه اوست.

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هنوز در خبرنامه علم‌بازار عضو نشده‌اید؟

برای اطلاع از آخرین اطلاعات و بروزرسانی؛ همچنین رویداد‌های نجومی، پیشنهاد‌های رصدی، تخفیف‌های ویژه و... در خبر نامه ما عضو شوید

You have Successfully Subscribed!