راهنمایی برای مسیه | M16 ( سحابی عقاب- NGC6611- IC4703)

عالم همیشه عجیب بوده. عجیب بوده که مکانی در کیهان روزگاری قبرستان باشد و روزگاری دیگر محل تولد و شاید اولین قدم برای حیاتی فرازمینی! سحابی‌ها همیشه از این لحاظ برای ما شگفت آور بوده‌اند. همین خورشید ما در یک سحابی باقیمانده از مرگ یک ستاره بزرگتر به دنیا آمد و حیات ما را شکل داد. سحابی عقاب هم من جمله ابرهایی در فضاست که ستاره‌هایی در آن درحال شکل گیری هستند. با علم بازار همراه باشید تا در این مورد بیشتر مطالعه کنید.

جایی در فاصله حدود ۷۰۰ سال نوری واقع در بازوی داخلی کهکشان راه شیری، سحابی عقاب با قطری بین ۵۰ تا ۷۰ سال نوری گسترده شده است. این سحابی حدود ۵٫۵ میلیون سال پیش تشکیل شده. این تراکم تابشی منطقه ای را با عرض حدودا ۱۵ سال نوری شامل می‌شود. در قلب این سحابی خوشه‌ای از ستارگان جای دارند؛ و منطقه@ای که در هیچ جای دیگری حتی تصورش را نمی توانیم بکنیم: “ستون های آفرینش”.

با نوری که از ستارگان خیلی بزرگ و جوان ساطع می‌شود؛ ابرهای غباری درخشان می شوند؛ اتم های گاز نیز برانگیخته شده و آنها نیز می‌درخشند. داخل ستون‌ها گویچه‌های تبخیری گازی (EGGs) قرار دارند: گویچه‌هایی از گاز که در واقع «زهدان» ستاره‌های آینده را تشکیل می‌دهند.

ستون های آفرینش

این پاکت های گاز میان‌ستاره‌ای به قدر کافی غلیظ هستند که بر اثر وزن خود فروریزند و ستارگان جوان را شکل دهند. تا آنها رشد کنند و جرمشان با انباشتن از محیط اطرافشان افزایش یابد. گرانش سبب می‌شود تا مکان تولد ستارگان، منقبض شود. بدین ترتیب، گاز درون سحابی به پایان می‌رسد؛ و تابش شدید ستاره‌های جوان، مواد رقیق‌تر را پراکنده می‌کند.

این منطقه اولین بار توسط تلسکوپ فضایی هابل در سال ۱۹۹۵ عکس‌برداری شد. همانطور که جف هستر، استاد دانشگاه ایالت آریزونا و محققِ میدان دید باز  و دوربین ۲ جهانی هابل (WFPC2) می‌گوید: «برای مدت‌ها دانشمندان می‌اندیشیدند که چه رویه‌ای اندازه ستاره‌ها را کنترل می‌کند. اینکه چرا ستاره ها به این اندازه هستند. اکنون در M16 ما می‌توانیم حداقل یکی از این رویه‌ها را ببینیم که درست در مقابل چشمانمان شکل می‌گیرد.»

هابل به ما نشان داد که زمانی که گازها می‌جوشند و تنها EGGs باقی می‌مانند، چه روی می‌دهد. هستر می‌گوید: «کمابیش شبیه طوفان در کویر است. هنگامی که باد می‌وزد، شن‌های سبکتر پراکنده شده و صخره‌های سنگین‌تر از زیر آن‌ها نمایان می‌شوند. اما در M16 پرتوهای فرابنفش (که نقش باد را بازی می‎‌کنند.) گویچه‌های تخم‌ مرغ مانند گاز را آشکار می‌سازند که ستاره‌های تازه تشکیل شده  را در داخل ستون‌های گازی غول پیکر، احاطه کرده است.»

توده مشخص غبار سحابی عقاب

اما بعضی گویچه‌ها چیزی بیشتر از یک برجستگی‌های کوچک و قطره‌ای شکل در فضا نیستند. اما حداقل ما به گذشته نگاهی می‌اندازیم تا بفهمیم ستارگان در بدو تولد خود، چگونه بودند. هستر تاکید کرد: «این اولین بار است که ستاره ها به شیوه photoevaporation (یونیزه و پراکنده شدن گازها به وسیله تابش‌های پرانرژی) شناسایی می شود. در واقع بیشتر شبیه باستان‌شناسی است تا نجوم. پرتو فرابنفش ستارگان اطراف، برای ما عملیات حفاری را انجام می‌دهد و این‌گونه ما می‌توانیم آن‌چه در لایه‌های زیرین نهفته است، مطالعه کنیم.»

تاریخ مشاهده:

خوشه ستاره ای همراه با مسیه ۱۶ ( NGC6611 ) اولین بار توسط فیلیپ لو دوشس در سال ۱۷۴۵ – ۱۷۴۶ رصد شد. هرچند این شارل مسیه بود که واقعا اولین کسی بود که حالت گازی همراه با آن را رصد کرد. همانطور که در نوشته‌هایش ضبط شده: «در شب سوم به چهارم جون سال ۱۷۶۴، من خوشه‌ای از ستارگان کوچک را رصد کردم. با نوری ضعیف مخلوط شده، نزدیک دم مار، در فاصله کوچکی به موازات ستاره زتا از آن صورت فلکی. این خوشه ستاره‌ای در حدود ۸ دقیقه قوسی گسترده شده. با یک ابزار شکستی ضعیف این ستاره ها به شکل یک سحابی ظاهر می‌شوند. اما وقتی از یک ابزار مناسب استفاده کنید، ستاره ها را تشخیص خواهید داد و همچنین متوجه سحابی خواهید شد که سه تای آن‌ها را دربر گرفته است. من موقعیت مرکز این خوشه را محاسبه کردم، بعدش ۲۷۱ درجه و ۱۵ دقیقه و ۳ ثانیه، و میل آن ۱۳ درجه و ۵۱ دقیقه و ۴۴ ثانیه جنوب است.»

فیلیپ لویز دی چسیاکس

فیلیپ لویز دی چسیاکس

عجیب است که آقای ویلیام هرشل، کسی که به‌خاطر توضیح اجرام مسیه شهرت دارد؛ با توجه به نوشته هایش هیچ اشاره‌ای به این جرم نکرده است. آدمیرال اسمایث کسی که بخاطر نثر گل و بلبلش از خوشه‌های ستاره‌ای مشهور است نیز به سختی در مورد آن سخن گفته: «یک خوشه ستاره‌ای پراکنده اما خوب در سپر سابیسکی، پایین‌تر از مرکز آسمان در کهکشان. توسط مسیه در سال ۱۷۶۴ کشف شده و به عنوان جرمی تشکیل شده از ستاره‌های کوچک و در مرکز نوری ضعیف ثبت شده. جفت‌های بسیاری از ستارگان در حدود چند دقیقه فاصله از هم قرار می گیرند. با یک تلسکوپ مناسب، تصویر بسیار زیبایی از این جرم شکل می‌گیرد.»

اما بدون شک این سحابی جسم راحتی برای دیده شدن نیست. و دیدنش بستگی به شرایط آسمان دارد. همانطور که شواهد تاریخی نشان می دهد، تنها یکی از دو بزرگ دنیای نجوم (مسیه) آن را رصد کرده‌اند. پس از تاریخ درس بگیرید و زیاد به آسمان نگاه کنید. روزی از شما تقدید خواهد شد!

مکانیابی M16:

یکی از آسانترین راه‌ها برای پیدا کردن M16 این است که صورت فلکی عقاب را تشخیص دهید؛ و شروع کنید به دنبال کردن ستاره‌های  پشت عقاب تا به ستاره لاندا برسید. وقتی که آن نقطه را پیدا کردید، مسیر را روی خطی تا گاما-سپر ادامه دهید. جهت جنوب یه سمت گاما-سپر دوچشمی یا فایندر تلسکوپ را روی آن نشانه روید.  در جهت ساعت 7، آن را خواهید دید.

برای آن‌هایی که از فایندر تلسکوپ استفاده می‌کنند؛ M16 به سادگی به صورت نوری مات نمایان خواهد شد. هرچند افرادی که از دوچشمی استفاده می‌کنند نیز آن را از دست نمی‌دهند. اگر ستاره گاما پایین در سمت چپ شما باشد، آنگاه مسیه۱۶ بالا سمت راست خواهد بود. با هر ابزاری شما خوشه ستاره‌ای باز و نور سحابی را در آسمانی با شرایط مناسب خواهید دید.

مکان M16 در پهنه آسمان

راه دیگر برای پیدا کردن M16,  مکانیابی کردن اولیه «قوری» در صورت فلکی قوس است؛ و بعد با دنبال کردن خطی از ستاره قوس جنوبی( اپسیلون قوس) – درخشان‌ترین ستاره در قوس- به سمت شرق ستاره کمان رسانه ( دلتا-قوس). راه دیگر برای پیدا کردن سحابی، دنبال کردن خطی از لاندا-دلو تا آلفا-دلو است و بعد از آن به سمت جنوب به طرف گاما-دلو.

کسانی که تلسکوپ های بزرگ را استفاده می‌کنند، قادر خواهند بود سحابی را به خوبی ببینند. اما در مورد این سحابی، شرایط آسمان اولویت اول را دارد. خوشه ستاره‌ای M16 به راحتی دیده می شود، اما دیدن سحابی یک چالش است.

و مثل همیشه حقایقی در رابطه با M16 که می‌تواند به شما کمک کند:

نام: مسیه۱۶

نام های دیگر: سحابی عقاب – NGC6611 – IC4703

نوع جرم: خوشه باز ستاره‎ای و سحابی نشری

صورت فلکی: مار

بعد: ۱۸٫۸ : ۱۸ ( دقیقه : ساعت)

میل: ۴۷ : ۱۳- ( دقیقه : درجه)

فاصله: ۷۰۰۰ سال نوری

قدر ظاهری: ۶٫۴

ابعاد ظاهری: ۷ دقیقه قوسی

 

 

منبعمنبع عکسمنبع عکس – منبع عکس

 

 

ابراهیم عطایی

ابراهیم عطائی عکاس آسمان شب و مدرس نجوم آماتور می باشد که از دوره راهنمایی به علم نجوم علاقه مند و به طور خودخوان به فراگیری این علم مشغول شده. وی در سال 88 به صورت تخصصی تر فعالیت خود را در زمینه نجوم آماتور آغاز کرد. علاقه مندی هایش فعالیت های آموزشی و ترویجی نجوم است. او دانش آموخته دانشگاه ملی بیرجند در مقطع کارشناسی رشته ی آمار و احتماالات است.

مطالب مرتبط

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

فارسی سازی پوسته توسط: همیار وردپرس