راهنمایی برای مسیه | M8 (سحابی مرداب، NGC 6523, Sharpless 25, RCW 146, Gum 72)

همیشه همه اجرام موجود در عالم برای ما قابل رویت نیستند، و البته آنهایی هم که دیده می‌شوند حتما دلیل قانع‌کننده‌ای برای نمایان ساختن خود دارند! طبیعت هیچگاه همه رازهای خود را به صورت نمایان برملا نمی‌کند. همه می‌دانیم که نور باعث رویت اجسام می‌شود، درست مثل لامپی که در اتاق خود روشن می‌کنید و به کمک نورش می‌توانید محیط اطرافتان را ببینید. در بعضی اجرام، نظیر بعضی از انواع سحابی‌ها، ستارگانی یا خوشه‌ای ستاره‌ای محیط آن را روشن و قابل رویت می‌کنند، مثل جرمی که در ادامه به بررسی آن خواهیم پرداخت. با علم بازار همراه باشید!

 

سحابی مرداب VST images the Lagoon Nebula

سحابی مرداب VST images the Lagoon Nebula

 

مشخصات M8

نام جرم: مسیه۸

نام‌های دیگر: NGC 6523, Sharpless 25, RCW 146, Gum 72

نوع جرم: سحابی نشری

صورت فلکی: قوس

بعد: ۰۳٫۸ : ۱۸ (دقیقه : ساعت)

میل: ۲۳ : ۲۴- (دقیقه : درجه)

فاصله: ۵۲۰۰ سال نوری

ابعاد ظاهری: ۴۰*۹۰ دقیقه قوسی

 

مکان‌یابی M8

هرچند صورت فلکی قوس شکل یک کماندار است، بیشتر شبیه به یک صورت فلکی به شکل قوری است و جایی که آسمان تاریک است بسیار شبیه شکل یک خانه است که بخارش از آن به سمت راه شیری فوران کرده است.

در یک مکان تاریک پیدا کردن M8 با دوچشمی یا تلسکوپ بسیار آسان است،برای پیدا کردنش فقط لازم است ابزار خود را روی نوک بخار آب تنظیم کنید و به سمت شمال حرکت کنید تا آن را ببینید؛ سحابی درخشان پدیدار می‌شود. هرچند پیدا کردن آن در آسمان تاریک کار خیلی عجیبی نیست ولی دیدنش در مناطق شهری کمی مشکل‌تر است. در مناطقی که پرنور هستند هم ستاره درپوش قوری (ستاره لاندا-قوس) و هم آلفا عقرب (قلب العقرب) بخوبی قابل تشخیص هستند. شما M8 را کمی در سمت شمال و در یک چهارم فاصله بین لاندا-قوس و آلفا عقرب خواهید دید.

با دوچشمی کمی روشن به نظر می‌رسد و شما می‌توانید خوشه باز جاسازی شده در آن را ببینید. با هر تلسکوپی شما می‌توانید خوشه ستاره‌ای را تشخیص دهید و جزئیات بی‌نظیری را در یک سحابی باریک خواهید دید. تلسکوپ‌های بزرگ می‌توانند یک سحابی تاریک را نیز نشان دهند. آگاه باشید اگر آسمان روشن باشد، این موقعیت به شدت وضوح تصویر را می‌کاهد مثلا نور ماه یا نور شهر دیدن آن را مشکل می‌کنند.

چون سحابی مرداب از لحاظ ابعاد ظاهری بسایر بزرگ است. از بزرگنمایی کوچک برای رصدش استفاده کنید تا تمام آن را ببینید، اما مطمئن باشید قدرت لازم را برای مطالعه تمام ویگی‌هایش دارید.

مکان M8 در کره آسمان

مکان M8 در کره آسمان

 

به چه چیزی نگاه می کنید

M8 یک ابر بین‌ستاره‌ای غول‌پیکر است. یک سحابی بازتابی که منطقه محلی‌اش از گازهای یونیزه شده است و نورهای مختلفی در طول موج‌هایی که همیشه قابل رویت برای چشم انسان نیستند از خود ساطع می‌کند.

منبع انرژی آن، ستارگان داغش هستند که فوتون‌های پر انرژی از خود ساطع می‌کنند که یونیزاسیون ایجاد می‌کند و باعث می‌شود بدرخشد. درست مثل گرم کردن سیم پیچ روی اجاق.

رنگهای در عکسهای گرفته شده را که می‌بینید بیشتر به ترکیب شیمیایی آن وابسته است و این که چقدر یونیزه شده است. بیشتر سحابی‌ها دارای هیدروژن هستند که برای یونیزه شدن و تاباندن نور قرمز به انرژی زیادی نیاز ندراند. از ستارگان قدرتمند انرژی بیشتری ساطع می‌شوند که باعث می‌شود سایر عناصر یونیزه شوند و نورهای سبز و آبی رنگ را ساطع می‌کند.

برای چشم انسان، جرمی مثل M8 به رنگ خاکستری دیده می‌شود یا خاکستری – سبز … اکسیژن مضاعف یونیزه شده! خیلی از سحابی‌های بازتابی مثل M8 منطقه تاریکی دارند که هیچ ستاره یا نوری از آنجا دیده نمی‌شوند. ما به این سحابی‌های تاریک نگاه کردیم اما آنها در واقع ابرهایی از غبار هستند که جلوی نور را می‌گیرند.

رنگ های مشاهده شده در سحابی حاصل یونیزه شدن گازهای موجود در آن است

رنگ های مشاهده شده در سحابی حاصل یونیزه شدن گازهای موجود در آن است

سحابی مرداب در حدود ۵۲۰۰ سال نوری از ما فاصله دارد و منطقه‌ای در حدود ۱۴۰ در ۶۰ سال نوری را پوشانده است. پرنورترین بخش آن سحابی، ساعت شنی نام دارد و مکانی است که ستارگان جدید در حال شکل‌گیری در آنجا هستند. همچین در داخل آن شما خوشه ستاره‌ای باز و جوان NGC 6530 مشاهده می‌کنید. با توجه به اطلاعات ممکن هست که محل قرار گرفتنش نسبت به دید ما بسیار نازک به چشم بیاید اما قرمزی فضای بین‌ستاره‌ای نشان می‌دهد که سحابی، خوشه‌ای را در بر گرفته است. M8 بخاطرگویچه‌های Bok خودش معروف است. آنها ابرهایی تاریک و در حال نابودی از مواد پروتوستاره‌ای هستند.آنها توسط ای. ای. برنارد کشف شدند و به نام‌های B88, B89 و B296 شناخته می‌شوند.

تصویری که مشاهده می‌کنید توسط تلسکوپ هابل گرفته شده که ۵ سال نوری را پوشش می‌دهد. در مرکز سحابی، گردباد دیدنی از شکل‌گیری ستارگان روی داده است که در بالا سمت چپ قابل رویت است، حداقل دو ابر قیفی‌شکل که هر کدام تقریبا نصف سال نوری طول دارند توسط بادهای ستاره‌ای و نورهای پر انرژی شدید ستاره‌ها شکل گرفته‌اند. ستاره فوق‌العاده روشن هرشل-۳۶ منطقه را روشن می‌کند. دیوار وسیع از غبار ستاره‌های جوان را مخفی و سرخ می‌کند. از آنجا که انرژی از این ستاره‌ها به بیرون که غبار و گاز سرد است فوران می‌کند، اختلاف دمایی در منطقه حاصل می‌شود که باعث به وجود آمدن بادها می‌شود که شاید دلیل شکل‌گیری قیف‌ها باشند.

در مرکز سحابی گردباد دیدنی از شکل گیری ستارگان روی داده است. در بالا سمت چپ قابل رویت است

در مرکز سحابی گردباد دیدنی از شکل گیری ستارگان روی داده است. در بالا سمت چپ قابل رویت است

 

تاریخچه M8

سحابی مرداب توسط هدایرنا درسال ۱۶۵۴ کشف شد و بعد از آن توسط گوایلایوم لجنتیل درسال ۱۷۴۷ رصد شد و مستقلا با عناون سحابی جون فلامستید در سال ۱۶۸۰ نام برده شد. کسی که آن را با شماره ۲۴۴۶ در کاتالوگش جای داد.

خوشبختانه درسال ۱۷۴۶ فیلیپ لویز دی چویکس هم به سمت جنوب متمایل بود. با اینکه او نتوانست سحابی را ببیند، این جرم را به عنوان خوشه ستاره‌ای ثبت کرد. یک سال بعد گوایلایوم لجنتیل آن را برداشت و همچنین نوشت: «سحابی بین پشت پاشنه مارافسای و کمان قوس است. سمت غرب خوشه ستاره‌ای که در این قسمت از آسمان قرار گرفته و با چشم غیر مسلح یک شکل دیده می‌شوند، ولی کمتر از سحابی سرطان (M44)، آن سحابی دقیقا شکل مثلث متساوی‌الاضلاع است، کمی درازتر، و نقطه عطف به سوی جنوب غرب است. من آن را با یک بازتابی ۱۸ تا ۲۰ فوتی مشاهده کردم و بسیار واضح دیده میشد؛ یک ستاره نسبتا زیبا را شامل می‌شود. با تلسکوپ بازتابی مورد آزمایش قرار گرفته و آن که از همه درخشان‌تر است همانی است که خوشه ستاره‌ای مذکور را تشکیل داده. بعد این ستاره ۲۲۶ درجه و ۴۴ دقیقه و ۲۲ ثانیه هست و میل آن ۲۵ درجه و ۸ دقیقه و ۱۰ ثانیه جنوب است.

نیکولاس لویس دی لاکایله سحابی مرداب را در سال ۵۲-۱۷۵۱ در کاتالوگش با نام Lacaille III.14 ثبت نمود. اما وقتی شارل مسیه این جرم را در ۲۳ می سال ۱۷۶۴ در کاتالوگش ثبت نمود، نسبت به قبل مشهورتر شد. او می‌گوید: «من در شبهای ۲۳ تا ۲۴ می ۱۷۶۴ موقعیت خوشه ستاره‌ای کوچکی را که در یک سحابی شکل می‌گیرد مشخص کردم. اگر با یک ابزار معمولی به آن نگاه کنید (بازتابی سه فوتی غیر آکروماتیک), اما وقتی از یک ابزار پیشرفته‌تر استفاده کنید تعداد ستارگان بیشتری را خواهید دید. نزدیک این خوشه کمتر ستاره درخشانی وجود دارد که توسط یک نور ضعیف پوشیده شده باشد؛ این نهمین ستاره از قوس است که از قدر هفتم می‌باشد، یا توجه به کاتالوگ فلامستید: این خوشه اینطور ظاهر می‌شود که دراز شکل است و از شمال شرق به جنوب غرب کشیده شده است. من گذرش را از خط نصف‌النهار مشاهده کرده‌ام و با ستاره دلتا قوس آن را مقایسه کردم و بعدش را ۲۶۷ درجه و ۲۹ دقیقه و ۳۰ ثانیه و میلش ۲۴ درجه و ۲۱ دقیقه و ۱۰ ثانیه جنوب محاسبه کردم. این خوشه ستاره‌ای گسترشی از شمال شرق تا جنوب غرب را در حدود ۳۰ دقیقه قوسی دارد.»

از این زیبای باستانی لذت ببرید!

 

منابع

منبع، منبع عکس، منبع عکس، منبع عکس، منبع عکس

ابراهیم عطایی

ابراهیم عطائی عکاس آسمان شب و مدرس نجوم آماتور می باشد که از دوره راهنمایی به علم نجوم علاقه مند و به طور خودخوان به فراگیری این علم مشغول شده. وی در سال 88 به صورت تخصصی تر فعالیت خود را در زمینه نجوم آماتور آغاز کرد. علاقه مندی هایش فعالیت های آموزشی و ترویجی نجوم است. او دانش آموخته دانشگاه ملی بیرجند در مقطع کارشناسی رشته ی آمار و احتماالات است.

مطالب مرتبط

۲ دیدگاه‌

  1. رحیم مطلبی گفت:

    با سلام و تشکراز مطالب خوبتان

    در متن دو خطای تایپی دیده میشود:

    دومین جمله پاراگراف با عنوان “به چه چیزی نگاه می کنید”:
    یک سحابی بازتابی که منطقه محلی‌اش از…

    ولی در ابتدای متن در قسمت معرفی جرم به درستی ، این سحابی از
    نوع نشری ذکر شده نه بازتابی.

    آخرین جمله پاراگراف با عنوان “مکان‌یابی M8”:
    اما مطمئن باشید قدرت لازم را برای مطالعه تمام ویگی‌هایش (ویژگی هایش را) دارید.

    موفق باشید

پاسخ دادن به رحیم مطلبی لغو پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هنوز در خبرنامه علم‌بازار عضو نشده‌اید؟

برای اطلاع از آخرین اطلاعات و بروزرسانی؛ همچنین رویداد‌های نجومی، پیشنهاد‌های رصدی، تخفیف‌های ویژه و... در خبر نامه ما عضو شوید

You have Successfully Subscribed!