M 14
M 14

راهنمایی برای مسیه | NGC 6402) M14)

در قرن هجدهم منجم فرانسوی شارل مسیه شروع به لیست کردن تمام اجرام سحابی وار کرد در حالی که در آسمان شب به تحقبق مشغول بود. که اساسا آنها را با دنباله دار اشتباه می گرفت. او این لیست را ایجاد کرد به این امید که در آینده منجمان از این اشتباهات مصون بمانند. در آن موقع کاتالوگ مشتمل بر ۱۰۰ جرم بود و به آیندگان با عنوان کاتالوگ مسیه شناسانده شد.

یکی از این اجرام یک  خوشه ستاره ای کروی بود که با نام M14 شناسایی شده است. و در صورت فلکی مارافسای واقع شده. این تراکم ستاره ای کم نور دایره ای هزاران ستاره را در خود جای داده و همچنین تعدادشگفت آوری ستاره متغیر. علی رقم این ستاره ها خیلی مرکز پر ازدحامی ندارد و برای منجمان آماتور تفکیک آن با ستاره با استفاده از مهارت هایشان چندان سخت نخواهد بود.

نمایی دورتر از مسیه ۱۴

نمایی دورتر از مسیه ۱۴

معرفی:

در فاصله ۳۰۰۰۰ سال نوری از زمین قرار گرفته و ۱۰۰ سال نوری قطر آن است، این جرم در شمالی ترین قسمت صورت فلکی مارافسای در بین بسیاری از اجرام مسیه دیگر قرار دارد. همچنین او زندگیش را حدود ۱۳٫۵ میلیارد سال پیش شروع کرده. با اینکه زمان زیادی از تغییراتش گذشته، او هنوز در حال تکاندن غبار های اطرافش است.

به این معنی که M14 مثل خیلی از خوشه های کروی حجم قابل توجهی از ماده را دارد که اینها را از چرخشش در این مدت زمان طولانی به گرد کهکشان به دست آورده با توجه به مطالعات انجام شده توسط ان. ماتسوناگا و همکارانش::« هدف ما تحقیق برای انتشار غبار سرد از داخل ستارگان است. ما انتشاراتی را منتسب به NGC6402 و ۲۸۰۸ شناسایی کرده ایم اما نقشه های میکرونی IRAS 100 حضور امواج پس زمینه قوی را تایید می کند. آنها معمولا از پیچک کهکشان ها منتشر می شوند، در این حین ما نمی توانیم احتمال وجود وابستگی بین ضربه سخت انتشار را با خوشه هایی نظیر NGC6402 رد بکنیم. مثل دوره ای کوتاه از زندگی نشان میدهد بعضی مکانیزم ها می توانند غبار درون خوشه را نابود کنند و آن چرخه شیمیایی در خوشه های کروی را تحت تاثیر قرار می دهد.»

چیز دیگری که باعث غیرعادی بودن M14 می شود درصد بالای ستارگان CH  می باشد که اولین آن در سال ۱۹۹۷ کشف شد. ستاره های CH نوع خاصی از ستارگان کربنی جمعیت دوم هستند که در طیف CH قابل آشکارسازی هستند. میانسال هستند و از لحاظ مواد تشکیل دهنده فقیر هستند. این خورشیدهای کم نور به عنوان ستارگان دوتایی سناخته شده اند. پاتریک کت، سرپرست محققانی که این ستارگان را کشف کرده اند در گزارش تحقیقاتشان به انجمن نجوم آریکا نوشته اند:« ما گزارش کشف یک ستاره CH بالقوه را در مرکز خوشه M14  میدهیم. از یک طیف نوری یکدست خوشه که توسط طیف نگار MOS بر روی تلسگوپ کانادا-فرانسه و هاوایی کشف شده. مکان هر دوستاره در نزدیک راس شاخه غول سرخ در نمودار رنگ-درخشندگی خوشه و سرعت شعاعی آن است، بنابراین عضوی از M14 محسوب می شود.

از رزولوشن متوسط طیف نمای MOS نشان می دهد که نه تنها جذب CH افزایش یافته اما همچنین باندهای قوی قو از C2 و M14 به قنطورس پیوسته اند به عنوان تنها خوشه ستاره ای که ستارگان کلاسیک CH را شامل می شود. همچنین علت این دوگانگی بخاطر اندازه گیری سرعت شعاعی اضافی، ستاره CH در M14 معمولا مثل بقیه ستارگان CH، طیف سنجی آن دوتایی با انحتاط ثانویه ( کوتوله سفیذ) می باشد.»

خوشه ستاره ای مواد مورد نیاز خود را در حین حرکت به گرد کهکشان به دست آورده

خوشه ستاره ای مواد مورد نیاز خود را در حین حرکت به گرد کهکشان به دست آورده

تاریخ مشاهده:

اولین مشاهده ضبط شده در دسترس توسط شارل مسیه انجام شد. کسی که او را در تاریخ اول جون ۱۷۶۴ میلادی به عنوان یک سحابی بدون ستاره تشریح کرد و در کاتالوگش قرار داد. همانگونه که او نوشته:« در شب ۱ جون به ۲ جون سال ۱۷۶۴ میلادی، من یک سحابی در بازوی سمت راست صورت فلکی مارافسای کشف کردم، در جدول فلامستید این جرم موازی با ستاره زتا-مار قرار دارد و چندان قابل توجه نیست، نور بسیار ضعیفی دارد هر چند با ابزار های معمول ( غیر کروماتیک) سه و نیم اینچی به خوبی قابل تشخیص است، دایره ای است و قطر آن در حدود ۲ دقیقه قوسی میباشد در جهت بالا و خیلی نزدیک به آن ستاره ای از قدر نهم قرار دارد. برای این جرم فقط از یک تلسکوپ بازتابی ۳٫۵ اینچی استفاده کردم و هیچ ستاره ای در آن ندیدم، شاید با ابزارهای بزرگتر بتوان دید. من موقعیت آن سحابی را با عبورش از خط نصف النهار و مقایسه با ستاره گاما-مارافسای سنجیدم  و بعد آن ۲۶۱ درجه و ۱۸ دقیقه و ۲۹ ثانیه و میل آن ۳ درجه و ۵ دقیقه و ۴۵ ثانیه شمالی می باشد. من آن سحابی را در جدول مسیر حرکت دنباله داری که آن را سال پیش رصد کرده ام نیز علامت زده ام.

در سال ۱۷۸۳  ویلیام هرشل این خوشه را رصد کرد و اولین کسی بود که ستارگان آن را تشیص داد همانطور که او نوشته:« با بزرگنمایی ۲۰۰ مرتبه من او را دیدم و ستارگانش را تشخیص دادم. با بزرگنمایی ۳۰۰ مرتبه آنها بهتر دیده می شوند، با یزگنمایی ۶۰۰ ستارگان با وضوح مبهمی قابل تشخیص هستند، هرچند ستاره ای قابل رویت هستند. به نظر می آید یکی از سخت ترین اجرام برای مشاهده باشد. برای من شکی وجود ندارد اما برای دیگران در مقام قضاوت باید بروند و تمام مقاطع سحابی ها را طی کنند تا بتوانند ستاره های را تشخیص دهند.»

هیچگاه انتظار نداشته باشید که مسیه۱۴ را به وضوح تصاویر بالا ببینید. این تصویر M14 و دنباله دار 252P/LINEAR را نشان می دهد.

هیچگاه انتظار نداشته باشید که مسیه۱۴ را به وضوح تصاویر بالا ببینید.

مثل همیشه این آدمیرال ویلیام هنری اسمایث هست که، طولانی ترین و دقیق ترین توضیحات را در رصدی که در جولای ۱۸۵۳ انجام داده ارائه کرده است:« خوشه ستاره ای بزرگی که در منطقه کوچکی گنجانده شده است، روی بازوی چپ مار افسای. رنگ سفید شفافی دارد و از نظری مبهم است که ممکن هست به علت قرار گرفتنش در زمینه پر زرق . برق ستارگان باشد. با کاهش بزرگنمایی از دیدن درخشش این جرم محروم می شویم و جرم نیز جزئیات خود را از دست می دهد. آن توسط مسیه در سال ۱۷۶۴ کشف شد، پس چنین شرح داده شد که:« یک سحابی کوچک، بدون ستاره، نور ضعیف،دایره ای شکل و شاید با یک تلسکوپ سه و نیم اینچی دیده شود.» مکانش جدا از ستاره گاما مارافسای هست، چرا که او حدود ۶٫۵ درجه از جنوب به سمت غرب و تقریبا در نیمه راه ستاره بتا-عقرب و دم عقاب و ۱۶ درجه به سمت ستاره راس الحوا ( آلفا-مارافسای) قرار دارد. آقای ویلیام هرشل این جرم را به تفکیک ستارگانش در سال ۱۷۸۳ رصد کرد، با ایزار بازتابی ۲۰ فوتی اش، پس او نوشت:« درخشنده است، دایره ای،به راحتی قابل تشخیص است و با بزرگنمایی ۳۰۰ مرتبه من ستارگانش را دیدم.

آسمان ستارگان فراوانی با ابعاد مشخص دارد، اما آن ها بزرگتر از اینهایی هستند که در خوشه قرار دارد و به راحتی از آنها قابل تشخیص است. این خوشه به طور قابل توجهی پشت ستارگان پراکنده است که قبلا مورد مطالعه قرار گرفته اند.»  او بعد از آن اضافه کرد:« از رصد با تلسکوپ ۲۰فوتی در سال ۱۷۹۱ و ۱۷۹۹ با قدرت بزرگنمایی ۷۵ تا ۸۰ مرتبه بیشتر از چشم انسان، عمق این خوشه در رده ۹۰۰ام قرار گرفت.» خیی شبیه M10 هست از لحاظ ظاهری در حالی که اگر به اندازه نصف فاصله اش دورتر می بود دیگر محو می شد.

مکانیابی مسیه ۱۴:

M14 در اولین مکانیابی دلتا- مارافسای پیدا می شود. این جرم ۲۱ درجه سه سمت شرق و  ۰٫۴ درجه به سمت شمال است. این جرم همچنین در یک سوم فاصله از بتا-مارافسای به اتا-مارافسای قرار دارد. اگر بدانید که M10 کجاست. نگاهی به ۰٫۸ درجه شمال و ۱۰ درجه به شرق بیندازید تا M14 را پیدا کنید. این خوشه همچنین بین حدفاصل ستاره Cebalrai، یک غول نارنجی رنگ از قدر ۲٫۷۶ و پنجمین ستاره درخشان در مارافسای، و قلب العقرب ، ستاره غول قرمز درخشان واقع در صورت فلکی عقرب فرار دارد. با قدر ظاهری ۷٫۶، M14 به راحتی با یک دوچشمی رصد می شود، برای کسانی که از تلسکوپ های کوچک استفاده می کنند، مرکز درخشان و هاله کم نورش دیده می شود. با تلسکوپ های هشت اینچ به بالا شکل بیضوی مانند آن قابل تشخیص است.

برای اینکه بتوانید ستارگان آن را تشخیص دهید به تلسکوپ ۱۲ اینچ به بالا نیاز دارید. بهترین زمان برای رصد خوشه، ماه های می، جون و جولای است.

مکان مسیه ۱۴ در صورت فلکی مار افسای

مکان مسیه ۱۴ در صورت فلکی مار افسای

و در اینجا اطلاعاتی در خصوص M14 برای راحتی شما:

نام جرم: ام۱۴

نام های جایگزین: ام۱۴ – NGC 6402

نوع جرم: خوشه ستار ای کروی کلاس VIII

صورت فلکی: مار افسای

بعد: ۳۷٫۶ : ۱۷ (دقیقه : ساعت)

میل: ۱۵: ۰۳- ( دقیقه : درجه)

فاصله: ۳۰۳۰۰ سال نوری

قدر ظاهری: ۷٫۶

ابعاد ظاهری: ۱۱ دقیقه قوسی

 

 

 

منبع– عکسعکسعکسعکس – عکس

نویسنده:

ابراهیم عطایی

ابراهیم عطائی عکاس آسمان شب و مدرس نجوم آماتور می باشد که از دوره راهنمایی به علم نجوم علاقه مند و به طور خودخوان به فراگیری این علم مشغول شده. وی در سال 88 به صورت تخصصی تر فعالیت خود را در زمینه نجوم آماتور آغاز کرد. علاقه مندی هایش فعالیت های آموزشی و ترویجی نجوم است. او دانش آموخته دانشگاه ملی بیرجند در مقطع کارشناسی رشته ی آمار و احتماالات است.

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هنوز در خبرنامه علم‌بازار عضو نشده‌اید؟

برای اطلاع از آخرین اطلاعات و بروزرسانی؛ همچنین رویداد‌های نجومی، پیشنهاد‌های رصدی، تخفیف‌های ویژه و... در خبر نامه ما عضو شوید

You have Successfully Subscribed!