رصد آسمان با دوچشمی‌ها | قسمت دوم: ویژگی‌های اپتیکی

در قسمت نخست، با ویژگی‌های عمومی دوچشمی‌ها آشنا شدیم. اما چگونه می‌توان یک دوچشمی مناسب را برگزید؟ نگاهی سریع به تبلیغات اینترنتی وکاتالوگ‌های مربوط به دوربین‌های دوچشمی، شما را با انبوهی از ویژگی‌ها آشنا خواهد کرد. خوشبختانه، برای انتخاب دوربین دوچشمی، می‌توانید اکثر این ویژگی‌ها را نادیده بگیرید. با این حال، بد نیست برخی از این ویژگی‌ها را در انتخاب خود لحاظ کنید. در این میان، ویژگی‌هایی که به اپتیک دوچشمی مربوط هستند از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند.

برای انتخاب دوچشمی مناسب، در این مجموعه با علم بازار همراه باشید.

سوکت سه‌پایه

معمولاً در یک پوشش پلاستیکی قرار داشته و به جلوی دوربین متصل است. این سوکت، با زاویه قائمه با دوچشمی جفت می‌شود و امکان قرار گرفتن آن روی سه‌پایه دوربین را فراهم می‌کند. بدین ترتیب دوچشمی شما، اندکی آسان‌تر بر سه‌پایه (و یا سایر تجهیزات) استوار می‌شود.

تنظیم فوکوس مرکزی

دو روش برای تنظیم فوکوس دوچشمی‌ها وجود دارد. فوکوس مرکزی (که رایج‌تر است) و فوکوس تک چشمی. با استفاده از فوکوس مرکزی، شما می‌توانید هر دو چشمی دوربین را هم‌زمان با یکدیگر تنظیم و فوکوس کنید. با وجود آن‌که استفاده از فوکوس تک‌چشمی خوش‌دست‌تر و آسان‌تر است؛ تنظیم کردن تک تک چشمی‌ها می‌تواند خسته‌کننده باشد. پس به سراغ فوکوس مرکزی بروید.

از سوی دیگر، به ویژگی‌هایی از دوچشمی‌ها می‌پردازیم که چندان مهم نیستند. یا حداقل، ارزش هزینه اضافه را ندارند.

 

مقایسه دوچشمی‌های منشور-سقفی و منشور-پرو

دوچشمی‌ها می‌توانند در هر دو مدل طراحی شوند. این دو مدل، هیچ ارجحیتی نسبت بهم ندارند. گرچه، قیمت مدل‌های منشور سقفی معمولاً بالاتر است. همچنین، منشور-سقفی‌هایی که فاقد «اپتیک فاز پوششی» هستند؛ تصاویری بسیار محو و گنگ را به شما نمایش می‌دهند. پس بهتر است دور این مدل را خط بکشید.

مقایسه منشور BK7 و منشور  BaK4

این دو واژه، به دو نوع متفاوت از شیشه‌ای اطلاق می‌شوند که در منشورهای داخلی دوچشمی‌ها به کار می‌روند. منشورهای BaK4 کارایی بهتری دارند. اما در عمل، این مزیت آن‌ها چندان مهم محسوب نمی‌شود و می‌توان از آن چشمپوشی کرد

دوچشمی‌های بزرگ

شکی نیست که دوچشمی‌هایی با عدسی شیئی 70 میلی‌متری (و بزرگ‌تر)، نماهایی فوق‌العاده را به شما نشان خواهند داد. اما میدان دید آن‌ها بسیار محدود است. همچنین، قیمت بالای آن‌ها، وزن زیادشان و زحمتی که برای نصب آن‌ها روی سه‌پایه متحمل می‌شوید، باعث می‌شود که کیفیت تصویر خوب آن‌ها را فراموش کنید. توصیه می‌کنیم اگر به میدان دیدی کمتر از 3 درجه رضایت دارید، به جای دوچشمی یک تلسکوپ تهیه کنید.

اپتیک دوچشمی‌ها: خوب، بد، زشت

تجربه یک رصد خوب آسمان شب، به اپتیک دوچشمی شما بستگی دارد. تنها یک نگاه از داخل دوچشمی به ستارگان کافی است تا کم و کاستی‌های دوچشمی، خود را نشان دهند. دوچشمی‌هایی که برای تماشای پرندگان و یا سایر فعالیت‌های طبیعت‌گردی در طول روز به کار می‌روند، برای تماشای ستارگان در شب کارایی مناسبی ندارند. پس چگونه می‌توان اپتیک مناسب را برگزید؟ کافی است پیش از اقدام به خرید، دو آزمایش زیر را روی دوچشمی مورد نظرتان انجام دهید.

آزمایش وضوح تصویر

یک ستاره را نشانه بگیرید. در صورتی که هوا روشن است، درخشش نور خورشید بر یک دکل برق با فاصله زیاد نیز برای آزمایش مناسب است. سپس، به آرامی ستاره (یا درخشش نور خورشید) را به گوشه‌ میدان دید برانید. آیا ستاره همچنان واضح و نقطه‌ای شکل است یا وضوح خود را از دست داده؟ بیشتر دوچشمی‌ها در مرزهای میدان دید، تصویری واضح را به نمایش نمی‌گذارند اما دوچشمی‌های خوب، وضوح تصویر را در قسمت اعظم میدان دید خود حفظ می‌کنند. در دوچشمی‌های ضعیف، وضوح تنها در مرکز میدان دید وجود دارد؛ و گاهی حتی در مرکز نیز خبری از یک تصویر واضح نیست!

 

خوشه پروین از دید یک دوچشمی خوب. به محو شدگی اندک ستارگان در مرزهای میدان دید دقت 

آزمایش ‌هم‌ترازی اپتیکی

برای اجتناب از خستگی چشم (که می‌تواند سبب سردرد شود)، هر دو چشمی دوربین شما باید موازی و از نظر اپتیکی، هم‌تراز باشند. برای آزمایش این مورد، دوچشمی را روی سه‌پایه نصب کنید و در روی یک سطح صاف قرار دهید. یک ساختمان با فاصله زیاد را نشانه بگیرید (هرچه دورتر، بهتر) و روی آن فکوس کنید. سپس، تنها از داخل چشمی راست به ساختمان نگاه کنید و موقعیت آن را نسبت به مرز میدان دید چشمی، به صورت افقی بسنجید. همین کار را برای چشمی چپ نیز تکرار کرده و دو تصویر را باهم مقایسه کنید. آیا تصویر در هردو چشمی، نسبت به مرز میدان دید در مکان یکسانی قرار دارد؟ در مرحله بعد، تصویر در چشمی‌ها در راستای عمودی بسنجید. آیا دو تصویر، کاملاً یکسان هستند؟

مقایسه تصویر در دوچشمی هم‌تراز(سمت چپ) و تراز نشده (سمت راست)

در صورتی که تصویر در چشمی‌ها متفاوت دیده شود، قید آن دوچشمی را بزنید.

دقت داشته باشید که معیار‌های دیگری نیز برای انتخاب یک دوچشمی خوب وجود دارد. و این دو آزمایش، حداقل سطح کیفیت مورد نیاز شما را مشخص می‌سازند.

 

منبع:

 Gary Seronik, Binocular Highlights, Sky and Telescope Stargazing series

شیرین شاطرزاده یزدی

شیرین شاطرزاده یزدی، نجوم آماتوری را از دوره راهنمایی آغاز کرد و هم اکنون دانشجوی مقطع کارشناسی‌ارشد رشته فیزیک در گرایش گرانش و کیهان شناسی در دانشگاه شهید بهشتی است. تدریس و ترویج نجوم از فعالیت‌های مورد علاقه اوست.

مطالب مرتبط

۱ دیدگاه

  1. جواد گفت:

    عالی بود !

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

فارسی سازی پوسته توسط: همیار وردپرس