سلسله مطالب آشنایی با اخترشناسی | صفحه دایره البروج (صفحه کسوف و خسوف)

در اولین مطلب از سلسله مطالب آشنایی با اخترشناسی درباره دایره البروج صحبت خواهیم کرد. شناخت مفهوم دایره البروج به درک بسیاری از رویداد‌های نجومی از جمله کسوف و خسوف ها کمک خواهد کرد.
با علم بازار در ادامه همراه باشید.

دایره البروج

به بیان ساده، این صفحه همان صفحه حرکت مداری زمین به دور خورشید است. وقتی زمین به دور خورشید می چرخد، یک بیضی را تشکیل می دهد که اگر این بیضی را تا بی نهایت ادامه دهیم، یک صفحه شامل خورشید و زمین ایجاد می شود.

از دید ناظر روی زمین، خورشید در پهنه آسمان از میان صورت های فلکی عبور می کند. این مسیری که ما از حرکت خورشید در آسمان می بینیم امتداد همان صفحه دایره البروج است. ما در مجموع 12 صورت فلکی دایره البروجی داریم که هر کدام به یکی از ماه ها نسبت داده می شوند.

در گذشته هر خورشید در طول هر برج در مسیری را در آسمان طی می کرد که در محدوده یکی از این ۱۲ صورت فلکی قرار داشت. اما اکنون به این گونه نیست و شاید تنها بخشی از این زمان در صورت فلکی مرتبط قرار داشته باشد.

فضا یک ساختار سه-بُعدی است. فرض کنید در یک استخر اجرامی با چگالی های متفاوت قرار دهیم. طبیعتا آن ها در ارتفاع های متفاوتی نسبت به یکدیگر قرار می گیرند و مدار های حرکتی آن ها در یک صفحه قرار نمی گیرد.

در سامانه خورشیدی، میزان انحراف حرکت مداری سیارات نسبت به یکدیگر بسیار اندک است و می توان این مجموعه را به طور تقریبی در یک صفحه در نظر گرفت. زاویه بین صفحه دایره البروج و صفحه دوران جرم مورد نظر را میزان انحراف می نامیم. پلوتو بیشترین انحراف را در بین سیارات سامانه خورشیدی داشت (-17 درجه انحراف) و یکی از دلایل حذف آن از سیارات سامانه خورشیدی همین موضوع بود. پس از پلوتو، عطارد با 7 درجه انحراف، بیشترین میزان انحراف در میان سیارات سامانه خورشیدی را دارد.

به صفحه دایره البروج، صفحه کسوف و خسوف هم می گویند. این نامگذاری به این دلیل است که هرگاه ماه از این صفحه عبور کند، یک کسوف یا خسوف روی می دهد. اگر در عبور از صفحه، ماه بین خورشید و زمین باشد (ماه نو) کسوف روی می دهد و اگر زمین بین خورشید و ماه باشد (ماه کامل)، شاهد خسوف هستیم.

دلیل تشکیل فصول روی زمین، انحراف 23.5 درجه ای محور دوران به دور خود زمین نسبت به صفحه  دایره البروج است. در واقع این انحراف باعث می شود که زمین در دوره های متفاوت، مقدار متفاوتی از نور خورشید را دریافت کند. همین موضوع برای دیگر سیارات هم وجود دارد. برای مثال اورانوس که 97.8 درجه انحراف دورانی دارد، تغییرات آب و هوای بسیار شدیدی در بین فصول خود دارد.

 

منبع

مطالب مرتبط

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هنوز در خبرنامه علم‌بازار عضو نشده‌اید؟

برای اطلاع از آخرین اطلاعات و بروزرسانی؛ همچنین رویداد‌های نجومی، پیشنهاد‌های رصدی، تخفیف‌های ویژه و... در خبر نامه ما عضو شوید

You have Successfully Subscribed!

فارسی سازی پوسته توسط: همیار وردپرس