شروع کار با تلسکوپ | قسمت دوم

«من یک تلسکوپ گرفته‌ام اما نمی‌توانم با آن کارکنم! یا نمی‌توانم با آن چیزی را ببینم.» این شکایتی است که ممکن است باره‌ها آن را شنیده باشید. در این نوشته سعی کردیم تا نحوه شروع کار و استفاده از تلسکوپ را برای کسانی که می‌خواهند تازه شروع کنند، توضیح دهیم.

در بخش اول این نوشته، درباره انتخاب چشمی مناسب و هم خط کردن جستجوگر (finder) توضیح دادیم. با ما در علم بازار همراه باشید تا بیشتر در این باره صحبت کنیم.

شروع رصد کردن

حالا که جستجوگر با لوله تلسکوپ هم خط شده است و شما با کمترین بزرگنمایی می‌توانید شروع به رصد کنید. اگر ماه در آسمان هست، چه چیزی بهتر از آن برای رصد است؟ اگر جستجوگر را درست تنظیم کرده باشید، حالا با پیدا کردن ماه در آن می‌توانید تصویر ماه را در تلسکوپ ببینید. سعی کنید با تغییر پیچ فوکوس، تصویر را واضح کنید. ممکن است هم خطی که انجام داده باشید خیلی دقیق نباشد، می‌توانید با ماه آن را کمی دقیق‌تر کنید. اگر ماه در آسمان نبود، یک ستاره درخشان هدف خوبی است. بعد از گرفتن تلسکوپ به سمتان ستاره، با تغییر پیچ فوکوس سعی کنید تصویر آن را به صورت یک نقطه نورانی در بی‌آورید.

اگر تصویر فوکوس خوبی نداشت، چی؟ ممکن است شما از یک تلسکوپ شکستی استفاده کنید، بهتر است در است موارد از چپقی استفاده کنید. چپقی معمولاً برای تغییر جهت قرارگیری چشمی نسبت به لوله تلسکوپ استفاده می‌شود تا مجبور نباشیم برای رصد گردن درد بگیریم! چپقی، با افزایش طول لوله برای فوکوس بهتر در بعضی از چشمی‌ها کمک می‌کند.

چشمی‌های دیگر

هنگامی‌که در حال رصد هستید، طبیعی است که تمایل دارید از بزرگنمایی بیشتری استفاده کنید. پس باید چشمی را با یک چشمی که فاصله کانون کوتاه‌تری دارد تعویض کنید، با این کار می‌توانید بزرگنمایی بیشتری را داشته باشید، اما موضوع به این سادگی‌ها هم نیست!

زمانی که شما در حال رصد ماه هستید، با تغییر چشمی باید کمی پیچ فوکوس را بچرخانید تا تصویر مناسبی به دست بی‌آوردی؛ ماه جسمی بزرگ و نورانی است و این کار به سادگی انجام می‌شود؛ اما زمانی که قرار است یک ستاره یا اجرام اعماق آسمان را رصد کنید، خیلی ساده نیست.

 

Mare Tranquillitatis, as viewed at low magnification (left) and higher magnification. The high power view is dimmer and has a smaller field of view. Credit Robin Scagell/Galaxy

تصویر سمت چپ بزرگنمایی کمتر است و تصویر سمت راس ماه در یک بزرگنمایی بیشتر؛ در تصویر سمت راست تصویر کم نورتر است.

 

The Crab Nebula, seen at low power (left) and after increasing the magnification when the object is offcentre and the new view is defocused. The object is no longer visible. Credit Robin Scagell/Galaxy

تصویری از سحابی خرچنگ در دو بزرگنمایی، البته در تصویر سمت راست تلسکوپ فوکوس نیست.

تلسکوپ شما مقدار مشخصی توانایی جمع‌آوری نور را دارد. زمانی که شما بزرگ‌نمایی را افزایش می‌دهید، بخشی از نور جمع‌آوری‌شده را حذف می‌کنید، در نتیجه تصویر کم‌نورتر می‌شود. این نکته در رصد ماه یا یک سیاره درخشنده، خیلی مهم نیست اما در مورد یک جرم کم‌نور می‌تواند به معنی دیدن یا ندیدن آن باشد. علاوه بر این افزایش بزرگنمایی میدان دید را کاهش می‌دهد و باید هنگام تغییر چشمی مراقب باشیم تا جرم موردنظر را گم نکنیم.

بهتر است زمان تغییر چشمی جرم هدف در مرکز تصویر باشد تا آن را گم نکنیم، یا اینکه جهتان را به خاطر بسپاریم تا بعد از تغییر چشمی تلسکوپ را تنظیم کنیم.

 

به‌هیچ‌وجه، چیزی نمی‌بینید؟

ممکن است حالتی پیش بیاید که شما هیچ‌چیزی را نتوانید با تلسکوپتان ببینید. احتمال دارد که چیزی جلوی نور را گرفته باشد. بهتر است چشمی را بیرون بی آورید و چک کنید که چیزی در مسیر نور قرار نگرفته باشد. البته شاید هم فراموش کرده باشید درپوش تلسکوپ را بردارید!

مواردی نیز هست که شما یک دایره روشن را می‌بینید؛ اما نمی‌توانید تصویر واضحی داشته باشید. این اشکال ممکن است به خاطر، خارج شدن آینه اصلی تلسکوپ از هم خطی باشد. برای رفع این نوع اشکالات بهتر است که تلسکوپ را به یک شخص باتجربه نشان دهید.

 

، منیع متن

سید محمد حسین خلیلی

سید محمد حسین خلیلی، دانش‌آموخته کارشناسی رشته فیزیک و دانشجوی مقطع کارشناسی ارشد مهندسی هسته‌ای است. او از حدود 15 سالگی در گروههای نجومی خرمشهر٬ آبادان٬ اهواز فعالیت داشته است. به فعالیت های آموزشی و ترویجی علاقه مند است و دستی نیز بر آتش طراحی گرافیک دارد.

مطالب مرتبط

۲ دیدگاه‌

  1. علی محمد گفت:

    بسیار مفید و عالی
    ممنون از سایت خوبتون

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هنوز در خبرنامه علم‌بازار عضو نشده‌اید؟

برای اطلاع از آخرین اطلاعات و بروزرسانی؛ همچنین رویداد‌های نجومی، پیشنهاد‌های رصدی، تخفیف‌های ویژه و... در خبر نامه ما عضو شوید

You have Successfully Subscribed!

فارسی سازی پوسته توسط: همیار وردپرس