فانوس‌های کیهانی | ستاره باران

فانوس‌های کیهانی | ستاره باران

زمانی که به آسمان تاریک مملو از ستارگان می‌نگریم، بسیار دشوار است که از شمردن آن‌ها خودداری کنیم. یک، دو، سه، چهار، … و با کمی تلاش ممکن است بتوانیم به عدد هزار برسیم.

اما به راستی چند ستاره در جهان وجود دارد؟ و ما چه تعداد از آن‌ها را می‌توانیم ببینیم؟ با علم‌بازار در ادامه مطلب همراه باشید.


در آسمانی بدون آلودگی نوری، شما می‌توانید با چشم غیرمسلح ستارگانی تا قدر ۶ را ببینید. اگر آسمان کاملاً تاریک و بدون مزاحمت نور ماه را در هر دو نیم‌کره شمالی و جنوبی در نظر بگیریم، می‌توانیم در مجموع حدود ۹۰۰۰ ستاره را در آسمان ببینیم و بشماریم.

با یک دوربین دوچشمی خوب، این تعداد تا حدود ۲۰۰٫۰۰۰ افزایش می‌یابد و شما می‌توانید ستارگان با قدر ۹ را نیز ببینید. با یک تلسکوپ کوچک قابلیت تفکیک ستاره‌ها تا قدر ۱۳ را دارد، یعنی تقریباً ۱۵ میلیون ستاره را به شما نشان خواهد داد. رصدخانه‌های بزرگ‌تر می‌توانند تا میلیاردها ستاره را از یکدیگر تفکیک کنند.

به گفته ستاره‌شناسان، راه‌شیری یک کهکشان مارپیچی میله‌ای با اندازه متوسط است که تقریباً ۱۲۰٫۰۰۰ سال نوری گستردگی دارد. خورشید ما، در فاصله ۲۷٫۰۰۰ سال نوری از مرکز کهکشان و در بازوی جبار (اوریون) قرار دارد. منجمین برآورد کرده‌اند که راه‌شیری بالغ‌بر ۴۰۰ میلیارد ستاره با اندازه‌ها و درخشندگی‌های گوناگون دارد. تعداد اندکی از این ستارگان، مانند ابط الجوزاء و یا رجل‌الجبار، بسیار بزرگ بوده و به ابر غول معروف‌اند. بسیاری دیگر از جمله خورشید ما، ستاره‌هایی با اندازه متوسط هستند؛ اما اکثر ستارگان راه‌شیری را کوتوله‌های سرخ تشکیل می‌دهند. ستارگانی کم‌نور، کم جرم، با درخشندگی‌ای به اندازه کسری از درخشندگی خورشید. (در ادامه سلسله مطالب فانوس‌های کیهانی، به معرفی انواع ستارگان خواهیم پرداخت.)

تصویری از راه‌شیری. تهیه‌شده توسط ناسا

تصویری از راه‌شیری. تهیه‌شده توسط ناسا

اما به جز راه‌شیری، کهکشان‌های دیگری نیز در جهان وجود دارند. این ساختارهای عظیم نیز ستارگانی کمتر یا بیشتر از راه‌شیری دارند. کهکشان‌های مارپیچی بیش از ۱ تریلیون و کهکشان‌های بیضوی غول‌پیکر بیش از ۱۰۰ تریلیون ستاره را میزبانی می‌کنند.

 

کهکشان بیضوی ESO 325-G004. ESO

کهکشان بیضوی ESO 325-G004. ESO

اخترشناسان می‌گویند در جهان مشاهده‌پذیر ما بیش از ۱۷۰ میلیارد کهکشان وجود دارد که در فضایی به گستردگی ۱۳٫۸ میلیارد سال نوری در حال حرکت و دور شدن از یکدیگر (در همه جهات) هستند.

پس اگر تعداد کل کهکشان‌ها در جهان را ضرب در تعداد ستارگان در کهکشان خودمان بکنیم، خواهیم دید که در جهان تقریباً ۱۰۲۴ ستاره (۱ سِپتیلیون ستاره) وجود دارد! یعنی یک ۱ با ۲۴ صفر در مقابلش!

میدان دید بی‌نهایت ژرف هابل، در این تصویر بالغ‌بر ۵۵۰۰ کهکشان دیده می‌شود

میدان دید بی‌نهایت ژرف هابل، در این تصویر بالغ‌بر ۵۵۰۰ کهکشان دیده می‌شود

محاسبات نشان می‌دهند که جهان مشاهده‌پذیر ما، حبابی به شعاع ۴۷ میلیارد سال است که در تمام جهات گسترده شده. این شعاع، حدودی از جهان را که برای ما قابل‌دیدن است مشخص می‌سازد. چرا که معادل با مدت زمانی‌ست که طول می‌کشد تا نور پس از وقوع بیگ بنگ به ما برسد.

پس جهان ما حتی در کوچک‌ترین حالت هم می‌تواند بسیار بزرگ‌تر از تصور ما باشد؛ اما ما نمی‌توانیم تعداد کل ستارگان را برآورد کنیم زیرا تعداد زیادی از آن‌ها، بیرون از مرزهای جهان مشاهده‌پذیر قرار دارند.

ممکن است جهان بی‌نهایت و بی‌حد و مرز باشد تا ابد منبسط شود و حتی تعداد بی‌نهایت ستاره در آن وجود داشته باشد.

پس عدد ۱ سپتیلیون (۱ با ۲۴ صفر در مقابلش) را به خاطر بیاورید و تعدادی صفر (شاید بی‌نهایت تا) به آن اضافه کنید.

این، تعداد کل ستارگان موجود در جهان است!

 

منبع

نویسنده:

شیرین شاطرزاده یزدی

شیرین شاطرزاده یزدی، نجوم آماتوری را از دوره راهنمایی آغاز کرد و هم اکنون دانشجوی مقطع کارشناسی‌ارشد رشته فیزیک در گرایش گرانش و کیهان شناسی در دانشگاه شهید بهشتی است. تدریس و ترویج نجوم از فعالیت‌های مورد علاقه اوست.

شما ممکن است این را هم بپسندید

۲ پاسخ‌ها

  1. astronomer203 گفت:

    بسیار عالی خانم شاطر زاده. منتظر مطالب خوب دیگه شما هم هستیم

  2. شیرین شاطرزاده یزدی گفت:

    سپاس از شما دوست گرامی.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هنوز در خبرنامه علم‌بازار عضو نشده‌اید؟

برای اطلاع از آخرین اطلاعات و بروزرسانی؛ همچنین رویداد‌های نجومی، پیشنهاد‌های رصدی، تخفیف‌های ویژه و... در خبر نامه ما عضو شوید

You have Successfully Subscribed!