قسمت ششم دوره ابتدای نجوم | قدر
قدر، معیاری برای تشخیص یک آسمان خوب
و همینطور میزان روشنایی اجرام آسمانی

قسمت ششم دوره ابتدای نجوم | قدر ستاره ها

قدر ستاره ها – قدر ظاهری

اولین بار «هیپارکوس» منجم یونانی ستارگان آسمان را به ۶ دسته از لحاظ روشنایی تقسیم کرد. پرنورترین‌ها قدر یک و کم‌نورترها قدر بزرگ‌تر داشتند. قدر ششمی‌ها کم نورترین اشیا قابل مشاهده توسط بشر با چشم غیر مسلح بودند. این رده‌بندی را بطلمیوس در کتاب «المجسطی» آورده و به طور گسترده پذیرفته شد.

«ویلیام هرشل» متوجه شد که ستاره قدر یک بطلمیوس ۱۰۰ برابر از ستاره قدر شش پرنورتر است. همچنین او متوجه شد که تفاوت روشنایی ستاره قدر یک تا دو و ستاره قدر دو تا سه مثل هم می‌باشند و همچنین برای بقیه. پس هر قدر با قدر دیگر حدود ۲٫۵۱۱۸۸۶ مرتبه در درخشندگی تفاوت دارد.

قدر ظاهری (Apparent magnitude) یا قدر دیدگانی، مقیاسی عددی از درخشنده دیده شدن ستارگان بر روی زمین است. هرچه عدد آن کمتر باشد روشنایی ستاره بیشتر است. قدر ظاهری بطور لگاریتمی با درخشندگی ستاره ارتباط دارد. قدر ظاهری را با m نشان می‌دهند.

قسمت ششم دوره ابتدای نجوم | قدر

قسمت ششم دوره ابتدای نجوم | قدر

قدر سماک رامح یعنی پرنورترین ستاره صورت فلکی عوا تقریبا برابر صفر است. سیاره زهره قدری در حدود ۴- است در اینصورت روشنایی سیاره زهره ۲٫۵۴ است.

یک ستاره از قدر ۱-  به ترتیب زیر  نسبت به قدرهای دیگر روشنای‌اش بیشتر است:

فرمول مقایسه روشنایی دو ستاره با یکدیگر

بیایید کمی فرمولی صحبت کنیم، اگر بخواهیم روشنایی دو ستاره را باهم مقایسه کنیم، در حالی که قدر آنها را داشته باشیم کار خیلی راحتی را درپیش خواهیم داشت. در این مثال روشنایی ظاهر خورشید را با ماه مقایسه می‌کنیم. قدر ظاهری خورشید ۲۶٫۷۴- و قدر ظاهری ماه ۱۲٫۷۴- است:

یک ستاره از قدر 1- به ابن ترتیب نسبت به قدر های دیگر روشنای اش بیشتر است

 

 

 

پس روشنایی ظاهری خورشید ۳۹۸۰۴۸ برابر ماه است.

 

قدر ستاره ها – قدر مطلق

قدر ظاهری به فاصله ناظر تا جسم وابسته‌است برای این که مقیاسی داشته باشیم که از فاصله مستقل باشد قدر مطلق را تعریف می‌کنیم. قدر مطلق مقیاسی از درخشندگی ستاره می‌باشد.

قدر مطلق به صورت قدر ظاهری جسمی در فاصله ۱۰ پارسکی ناظر تعریف می‌شود. یعنی جرم آسمانی را به فاصله ۱۰ پارسکی می‌بریم و از آنجا به آن نگاه می‌کنیم. قدر ظاهری خورشید برابر ۲۷- است در حالی که قدر مطلق آن ۴٫۳+ است. قدر ظاهری را با M نشان می‌دهند.

بیایید چند مثال را بررسی کنیم تا مفهوم قدر مطلق را بیشتر متوجه شویم:

به جدول زیر نگاه کنید و گزینه درست را انتخاب کنید.

جدول سوال در مورد قدر

قدر مطلق شعرای یمانی برابر  ۲-  است یا ۱٫۴۵+؟

با توجه به جدول چون فاصله این ستاره برابر ۹ سال نوری است لذا برای بدست آوردن قدر مطلق باید ستاره را به فاصله ۱۰ پارسکی برد و فاصله آن دورتر از الان خواهد شد. پس روشنایی آن کمتر خواهد شد و ۱٫۴۵+ درست است.

…قدر مطلق سهیل برابر  ۰٫۵-  است یا ۳٫۱-؟

چون فاصله‌اش تا ما برابر ۳۰ پارسک است وقتی به ۱۰ پارسکی آورده شود پرنورتر دیده خواهد شد. لذا ۳٫۱- درست است.

…قدر ظاهری سماک رامح برابر  ۰٫۰۶-  است یا ۰٫۴؟

چون قدر مطلق سماک رامح در فاصله ۱۰ پارسکی برابر ۰٫۳- است و فاصله آن ۳۶ سال نوری یعنی حدود ۱۱ پارسک است، لذا قدر ظاهری آن کمتر خواهد بود. یعنی قدر ظاهری این ستاره برابر ۰٫۰۶- است.

 

با داشتن فاصله و یکی از دو قدر (قدر مطلق یا ظاهری) میتوان قدر مجهول دوم را به راحتی با استفاده از فرمول زیر بدست آورد:

فرمول یک

 

در این فرمول M قدر مطلق، m قدر ظاهری و P فاصله بر حسب پارسک است.

مثلا قدر ظاهری سهیل برابر ۰٫۷۲- و فاصله ی آن برابر ۳۰ پارسک است پس:

فرمول دو

 

 

 

لذا قدر مطلق سهیل برابر  -۳٫۰۷ است.

در پایان می‌توانید در تصویر زیر، قدر مجموعه‌ای از مهمترین اجرام آسمانی را مشاهده کنید.

قدر مجموعه ای از مهمترین و معروفترین اجرام آسمانی

قدر مجموعه ای از مهمترین و معروفترین اجرام آسمانی

 

منابع:

منبع عکس، منبع عکس

 

 

نقشه ۶۰۰ جرم آسمانی اوریون (Orion DeepMap 600)
Orion DeepMap 600 نقشه ۶۰۰ عدد از اجرام آسمانی قابل مشاهده در نیمکره شمالی رو تو خودش داره. این نقشه در ابعاد ۲۱x33 اینچ تمام رنگی و ضد آب هست و شامل موقعیت کهکشانها، سحابی‌ها، خوشه‌های ستاره ای و نیز ستاره‌های دوتایی و متغیر میشه. این نقشه میل +۷۰تا -۶۰ درجه رو پوشش میده. در پشت نقشه اطلاعات کاملی از جمله مختصات، قدر ظاهری، اندازه زاویه‌ای و حتی شرح مختصری از جرم رو توضیح داده. این نقشه تاشو هست و به راحتی حمل میشه. برای خرید و سفارش Orion DeepMap 600 میتونید به اینجا برید … و خیلی ممنون که ما رو برای خرید انتخاب کردید. 🙂
نقشه اجرام آسمانی Deeep Map600 - علم بازار

نقشه اجرام آسمانی Deeep Map600 – علم بازار

مشاوره و راهنمایی خرید و انتخاب ابزار نجومی (تلسکوپ، دوچشمی، رصدخانه، آسمان نما و ...) مشاوره و راهنمایی خرید و انتخاب ابزار نجومی (تلسکوپ، دوچشمی، رصدخانه، آسمان نما و ...)
Small-کوچک-لوگوی-علم-بازار-ElmBazar.com-لوگو-Elm-Bazar-LOGOآیا تمایل به خرید یک ابزار نجومی (تلسکوپ یا دوربین دوچشمی، رصدخانه و …) برای شروع نجوم را دارید و نمی دانید چگونه این کار را بکنید؟ آیا نگرانید که انتخاب اشتباهی انجام دهید و و بدون داشتن یک ابزار مناسب، پول خود را از دست بدهید؟ آیا از پیچیدگی های انتخاب یک ابزار نجومی ایده‌آل سر در نمی‌آورید و به دنبال مشاوره هستید؟ همین حالا با مشاوران ما تماس بگیرید و پاسخی برای تمام مشکلات خود بیابید. محمدحسین خلیلی (مسئول فروش): ۰۹۳۷۱۲۲۴۱۰۶ مهندس مهدی هاشمی (مسئول پروژه): ۰۹۳۸۸۱۸۵۸۴۶
نویسنده:

مهدی هاشمی

مهدی هاشمی از حدود 10 سالگی به انواع فعالیت‌های گروهی، خصوصا فعالیت‌های علمی مشغول بوده است. نجوم، رباتیک و الکترونیک اصلی‌ترین شاخه‌های فعالیت وی تا به این لحظه بوده‌اند. او دانش‌آموخته‌ی مقطع ارشد رشته برق - مخابرات - گرایش سیستم است.

مطالب مرتبط

۶ دیدگاه‌

    • سلام آقای توانایی
      تبریک میگم، سایتی بسیار خوب با هدفی بسیار عالی دارید.
      انشاءالله در آینده بهره بیشتری از محتواهای سایت شما در نوشته هامون خواهیم داشت.

      با آرزوی موفقیت.

  1. علی توانائی گفت:

    ولی واقعا وب سایت خوبی دارید و این که انسان شریف و شایسته ای هستید
    موفق باشید

  1. فوریه 2, 2015

    […] به زمین است. جرم شباهنگ ۲٫۴ برابر جرم خورشید، و قدر ظاهری آن منفی ۱٫۴۷ […]

  2. فوریه 8, 2015

    […] به زمین است. جرم شباهنگ ۲٫۴ برابر جرم خورشید، و قدر ظاهری آن منفی ۱٫۴۷ […]

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هنوز در خبرنامه علم‌بازار عضو نشده‌اید؟

برای اطلاع از آخرین اطلاعات و بروزرسانی؛ همچنین رویداد‌های نجومی، پیشنهاد‌های رصدی، تخفیف‌های ویژه و... در خبر نامه ما عضو شوید

You have Successfully Subscribed!