قسمت نهم دوره ابتدای نجوم | خورشید + اینفوگرافیک

خورشید، خور یا هور یکی از ستارگان کهکشان راه شیری و تنها ستاره منظومه شمسی است. منبع اصلی نور و گرما و زندگی بر روی زمین این ستاره است که با فاصله‌ای حدود ۱۵۰ میلیون کیلومتری از زمین قرار گرفته و قطری تقریباً معادل ۱.۳۹۰.۰۰۰ کیلومتر و وزنی معادل ۳۳۰ هزار بار سنگین‌تر از زمین دارد. شاید کمی درکش سخت باشد، اا خورشید حدود یک میلیون سیصد هزار برابر زمین است!

خورشید حدودا شامل ۹۹٫۸۶ درصد جرم کل منظومه خورشیدی ما را تشکیل می‌دهد و به دلیل جرم عظیمش دارای نیروی گرانش بسیار قوی است، به‌طوری که سیارات به سبب این نیرو در مدارشان به دور خورشید می‌گردند.

اینفوگرافیکی از خورشید و برخی اطلاعات کلی در مورد آن

اینفوگرافیکی از خورشید و برخی اطلاعات کلی در مورد آن

برای مشاهده جزئیات مطالب تصویر در اندازه بزرگتر، اینجا کلیک کنید. پس از مطالعه آنچه در ادامه این مطلب برای شما آماده کرده‌ایم، درک بهتری از این اینفوگرافیک خواهید داشت.

در حدود ۹۹ درصد وزن خورشید را گازهای هیدروژن و هلیوم تشکیل داده‌اند، که از اين مقدار نیز حدود ۷۰درصد  هیدروژن، ۲۹ درصد  هلیوم و یک درصد مابقی، شامل سایر گازها می‌شود. در مركز خورشید (مكاني كه دمايي حدود ۱۳ ميليون درجه دارد) هرثانیه ۵۰۰ میلیون تن هیدروژن طی فرآیند همجوشی هسته‌ای به هلیوم تبدیل می‌شود که فقط حدود ۵ درصد آن به شکل انرژِی از خورشید خارج می‌گردد و ما   مي توانيم فقط قسمتي از اين انرژي عظيم را به صورت تابش بينيم.

مشاهده خورشید در طول موج های مختلف به شناخت زوایای مختلف سطح و اتمسفر خورشید کمک می کند. تصویر زیر از ترکیب عکس های گرفته شده با طول موج های مختلف ساخته شده.

خورشید در طول موج های مختلف

همانطور که گفتیم خورشيد حدود ۱٫۳ ميليون برابر زمين است. يعني حدود ۱٫۳۰۰٫۰۰۰ زمين را مي توان در درون خورشيد قرار داد. لازم به يادآوري است كه قدر ظاهري خورشيد حدود ۲۷- است در حالي كه قدر مطلق آن برابر ۴٫۳ است و اين بدان معني است كه خورشيد ما يك ستاره كاملا معمولي است و در نيمه عمر خود قرار دارد. خورشيد نيز مانند ديگر ستارگان راه شيري به دور هسته كهكشان در حال چرخش است، یک سال کیهانی زمانی است که خورشید یک بار به دور کهکشان می‌چرخد و در حدود ۲۲۵ میلیون سال است. با یک ضرب و تقسیم ساده می توان فهمید که خورشید ما حدود ۲۵ ساله است! یا به عبارت دیگر حدود ۲۵ مرتبه تا کنون به دور مر کز کهکشان چرخیده است

 

اجزاي خورشيد

اگر ما از درون يك تلسكوپ به خورشيد بنگريم (البته يادتان باشد كه اين كار را فقط با فيلترهاي مخصوص رصد خورشيد انجام دهيد) موفق خواهيم شد يك قرص نوراني از خورشيد و گاهي هم اگر كمي خوش شانس باشيم چند لكه تيره در سطح اين قرص ببينيم. اين قرص خورشيد همان شيد سپهر است كه اگر با تلسكوپ‌هاي مخصوص به آن نگاه كنيم خواهيم توانست دانه‌هايي را كه شيد سپهر از آن تشكيل شده را نيز ببينيم.

آن لكه‌هايي كه با تلسكوپ‌هاي معمولي هم مي‌توانیم آن را ببينيم فقط قسمت‌هايي از ستاره خورشيد است كه دماي نسبتا پايين‌تري به ساير نقاط سطح خورشيد دارند. دماي اين نواحي از خورشيد (لكه‌ها) حدود ۳ تا ۴ هزار درجه است در حالي كه بقيه سطح خورشيد دمايي معادل ۶ هزار درجه دارد و فقط اين تغيير دمايي باعث تيره ديده شدن اين نواحي خورشيد مي‌شوند. لكه‌هاي خورشيد به طور متوسط ۴ تا ۵ روز در سطح خورشيد خود نمايي مي‌كنند اما اگر اندازه‌ي آن خيلي بزرگ باشد تا چند هفته هم ميتوان از ديدن آنها لذت برد.

ساختار و بخش های مختلف خورشید با تمام جزئیات

ساختار و بخش های مختلف خورشید با تمام جزئیات

خورشيد قسمت‌هاي ديگري هم به جز دانه‌ها، شيد سپهر و لكه‌ها هم دارد. تاج خورشید یکی از آنهاست. حتما تا به حال به چراغي كه در موسم بارش برف روشن بوده نگاه كرده‌ايد و مسلما ديده‌ايد كه علاوه بر خود لامپ فضاي اطراف لامپ نيز نوراني به نظر مي‌رسد يا به اصطلاح چراغ در هاله‌اي از نور قرار گرفته است. اطراف خورشيد يعني كمي بالاتر از سطح شيد سپهر جايي كه غلظت گاز ها  كم است اين اتفاق مي‌افتد. ولي اين جزء از خورشيد، يعني همان تاج، به دليل نوراني بودن زياد خورشيد به راحتي قابل ديدن نيست و منجمان فقط در لحظه ي خورشيد گرفتگي مي توانند از ديدن تاج لذت ببرند.

شراره‌هاي خورشيدي از آشفتگي‌هاي پر انرژي و بسيار جالب در سطح خورشيد است. شراره‌ها تنها چند دقيقه دوام دارند و شامل آذرخش‌هاي بسيار نوراني و گسيل مقادير بسيار زياد انرژي هستند. بطور ساده ميتوان گفت كه خورشيد انرژي توليد شده اضافي در سطح خود را به صورت شراره به فضا پرتاب مي‌كند. شراره‌ها غالبا سبب گسيل ذرات بسيار پر انرژي و باردار به سمت منظومه شمسي مي‌شوند، اين ذرات به هنگام مواجه با زمين، آشفتگي‌هايي مغناطيسي را براي زمين به ارمغان دارند. اين ذرات مي‌توانند در ارتباط ماهواره‌ها با زمين و هر آنچه كه با ميدان هاي‌مغناطيسي سرو كار دارد، دردسر فراواني توليد كنند.

 

منابع:

منبع عکس (اینفوگرافیک دوم – انتهای مطلب)، منبع عکس، منبع عکس، منبع عکس (اینفوگرافیک اول)

مهدی هاشمی

مهدی هاشمی از حدود 10 سالگی به انواع فعالیت‌های گروهی، خصوصا فعالیت‌های علمی مشغول بوده است. نجوم، رباتیک و الکترونیک اصلی‌ترین شاخه‌های فعالیت وی تا به این لحظه بوده‌اند. او دانش‌آموخته‌ی مقطع ارشد رشته برق - مخابرات - گرایش سیستم است.

مطالب مرتبط

۵ دیدگاه‌

  1. ژانویه 17, 2015

    […] پس از بررسی اجمالی خورشید در قسمت قبلی دوره ابتدای نجوم، قصد داریم در این مطلب به سراغ عُطارِد، نخستین سیاره منظومه شمسی بپردازیم. عُطارِد با تیر، تندروترین سیاره منظومه خورشیدی است که با سرعتی حدود ۴۸ کیلومتر در ثانیه، هر۸۸ روز یک بار خورشید را دور میزند. از این رو سیاره‌ای گریزپاست که دیدنش آسان نیست و به همین دلیل است که شاید، ایرانیان باستان آنرا ‌تیر نامیده و در یونان مرکوری یا پیک خدایان لقبش داده بودند. […]

  2. فوریه 2, 2015

    […] درخشان آسمان شب دیده می‌شود. فاصلهٔ آلفا قنطورس از خورشید ۴٫۳۶ سال نوری است. شعاع A-آلفا قنطورس ۲۳ درصد از خورشید […]

  3. فوریه 2, 2015

    […] پس از بررسی اجمالی خورشید در قسمت قبلی دوره ابتدای نجوم، قصد داریم در این مطلب به سراغ عُطارِد، نخستین سیاره منظومه شمسی بپردازیم. عُطارِد با تیر، تندروترین سیاره منظومه خورشیدی است که با سرعتی حدود ۴۸ کیلومتر در ثانیه، هر۸۸ روز یک بار خورشید را دور میزند. از این رو سیاره‌ای گریزپاست که دیدنش آسان نیست و به همین دلیل است که شاید، ایرانیان باستان آن را ‌تیر نامیده و در یونان مرکوری یا پیک خدایان لقبش داده بودند. و دلیلش حرکت و جابجای سریعش در آسمان است. […]

  4. جولای 5, 2015

    […] از تمامی ماموریت های فضایی به مقصد خورشید از سال ۱۹۶۰ تا […]

  5. جولای 9, 2015

    […] پس از بررسی اجمالی خورشید در قسمت قبلی دوره ابتدای نجوم، قصد داریم در این مطلب به سراغ عُطارِد، نخستین سیاره منظومه شمسی بپردازیم. عُطارِد یا تیر، تندروترین سیاره منظومه خورشیدی است که با سرعتی حدود ۴۸ کیلومتر در ثانیه، هر۸۸ روز یک بار خورشید را دور میزند. از این رو سیاره‌ای گریزپاست که دیدنش آسان نیست و به همین دلیل است که شاید، ایرانیان باستان آن را ‌تیر نامیده و در یونان مرکوری یا پیک خدایان لقبش داده بودند. و دلیلش حرکت و جابجای سریع عطارد در آسمان است. […]

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هنوز در خبرنامه علم‌بازار عضو نشده‌اید؟

برای اطلاع از آخرین اطلاعات و بروزرسانی؛ همچنین رویداد‌های نجومی، پیشنهاد‌های رصدی، تخفیف‌های ویژه و... در خبر نامه ما عضو شوید

You have Successfully Subscribed!