قسمت ۱۷م دوره ابتدای نجوم | سیاره زحل + اینفوگرافیک

کیوان یا زُحَل، پس از مشتری، دومین سیاره بزرگ منظومه شمسی ماست و ششمین سیاره دور از خورشید می‌باشد. کیوان یک گلوله گازی غول‌پیکر است و چگالی‌اش بسیار کم است، به طوری که اگر روی آب بیفتد روی آب می‌ماند!

یک روز کامل در کیوان برابر ۱۰ ساعت و ۳۹ دقیقه در زمین می‌باشد و یک سال آن برابر ۲۹.۵ برابر سال زمینی می‌باشد. از آنجایی که مدار استوایی کیوان تقریبآ همانند زمین در ۲۷ درجه می‌باشد ولی تغییرات زاویه سیاره نسبت به خورشید شبیه به زمین می‌باشد و در این سیاره نیز همان چهار فصل مشاهده می‌شود. جنس سیاره کیوان همانند مشتری از گاز بوده و بیشترین گاز موجود در جو آن سیاره هیدروژن می‌باشد و کمی هم هلیوم و متان.

اگر زمین در فاصله یکی از قمرهای زحل با آن می بود، شاهد چنین تصویری بودیم!

اگر زمین در فاصله یکی از قمرهای زحل با آن می بود، شاهد چنین تصویری بودیم!

جرم حجمی سیاره کیوان از آب کمتر است و از این بابت در نوع خود در میان دیگر سیارات سامانه خورشیدی یگانه می‌باشد. به علت سرعت حرکت کیوان به دور خود در قطب‌های آن نوعی حالت تختی مشاهده می‌شود.

در آسمان شب زمین، کیوان به دلیل اندازه بزرگ، دارای جوی درخشان است. زیبایی رصدی کیوان به خاطر نوارهای روشن حلقه‌های اطراف آن و نیز به خاطر قمرهای زیادش است.

کیوان از جنبه‌های زیادی شبیه مشتری است، جز اینکه در اطراف آن چندین حلقه شگفت‌انگیز وجود دارد. جرم کیوان، صد برابر جرم زمین است. به دلیل محدودیت‌های فناوري تا سال ۲۰۰۰ میلادی دانشمندان معتقد بودند که کیوان تنها چهار قمر دارد اما بعدها آشکار شد که تعداد قمر های کیوان می‌تواند از ۲۰ و حتی ۳۰ هم بیشتر باشد. قمرهای کیوان که به مانند خانواده آن می‌باشند هر ساله رو به افزایش است. كيوان تا كنون حداقل داراي ۶۲ قمر است  که ۱۳ قمر از زمین و قمرهاي  دیگر به ‌وسیله کاوشگرهای فضایی کشف شده‌اند. سطح بسیاری از قمرها پوشیده از گودالهای شهابسنگی است. در سطح میماس، یکی از قمرهای کوچک کیوان، گودالی بزرگی به نام هرشل وجود دارد که ۱۳۰ کیلومتر وسعت داشته و یک سوم این قمر را پوشانده است. تيتان يكی از بزرگترين قمرهاي زحل است.

قمرهای زحل

قمرهای زحل

برخی مشخصات سیاره زحل

فاصله در اوج: ۱،۵۱۳،۳۲۵،۷۸۳ km یا ۱۰٫۱۱۵۹۵۸۵۴ AU

فاصله در حضیض: ۱،۳۵۳،۵۷۲،۹۵۶ km یا ۹٫۰۴۸۰۷۶۳۵  AU

دوره تناوب مداری: ۲۹٫۴۵۷۱  سال

قمر: بيش از ۶۳ تا

Saturn GIF تصویر متحرک سیاره زحل و اطلاعات و توضیحات آن

Saturn GIF تصویر متحرک سیاره زحل و اطلاعات و توضیحات آن

حلقه هاي زحل

حلقه‌های کیوان از تکه‌های یخ و همچنین تکه‌های سنگ و غبار تشکیل شده‌اند. برخی به اندازه یک غبار ریز و برخی به اندازه یک خانه. حلقه‌های کیوان پهن هستند ولی بسیار تخت و نازک. پهنای آن‌ها ۲۸۲ هزار کیلومتر است اما ضخامت آنها تنها یک کیلومتر است. بنابراین هنگامی که از پهلو به کیوان بنگریم حلقه‌ها تیغه باریکی می‌شوند و دیده نمی‌شوند. مشتری و نپتون و اورانوس هم حلقه دارند اما حلقه کیوان از همه بهتر دیده می‌شود.

نخستین کسی که به حلقه رازآمیز پیرامون کیوان علاقمند شد و آن را کشف کرد گالیله بود. او در سال ۱۶۱۰ به این موضوع پی برد. مجموع گرانش کیوان و گرانش قمرهای آن حالتی را پدید می‌آورند که این قطعات همواره بصورت حلقه‌های نازک به دور این سیاره به نظر ثابت ایستاده اند.

عکس گرفته شده از زحل، توسط فضاپیمای کاسینی

عکس گرفته شده از زحل، توسط فضاپیمای کاسینی. برای مشاهده جزئیات آن، بر روی آن کلیک کنید.

شكاف كاسيني

در سال ۱۶۷۵ میلادی جووانی دومنیکو کاسینی، اخترشناس ایتالیایی، کشف کرد که حلقه کیوان از دو حلقه تشکیل یافته است و میان آن دو جدایی وجود دارد. این جدایی شکاف کاسینی نامیده می‌شود و در اثر کشش گرانشی قمر غول پیکر تیتان بوجود آمده است. بررسی های واپسین نشان داده‌اند که در اطراف کیوان، بر روی هم چهار حلقه وجود دارد. درونی ترین آنها بسیار کم نور و تقریباً با بالای ابرها در تماس است. قطر حلقه نورانی بیرونی به ۱۴۰،۰۰۰ کیلومتر می‌رسد.

تصویری از زحل، حلقه های آن، شکاف کاسینی، مدار فضاپیمای کاسینی و فاصله اقمار زحل با آن

تصویری از زحل، حلقه های آن، شکاف کاسینی، مدار فضاپیمای کاسینی و فاصله اقمار زحل با آن. جهت مشاهده تصویر در ابعاد بزرگتر و مشاهده جزئیات آن، بر روی آن کلیک کنید.

مطالعات در مورد زحل

فضاپیمای پایونیر ۱۱ (Pioneer 11) برای نخستین بار در سال ۱۹۷۹ از این سیاره دیدن کرد و پس از آن در سالهای بعد ویجر ۱ (Voyager)  و سپس ویجر ۲ از كنار زحل عبور كردند. از جمله مواردی که فضاپیمای ووییجر دو در ماموریت خود توانست به آن دست پیدا کند اثبات وجود باد، میدان‌های مغناطیسی، شفق صبحگاهی و همچنین تندر و آذرخش در این سیاره زیبا می‌باشد. سرعت بادهایی که در قسمت استوایی این سیاره می‌وزد به ۵۰۰ کیلومتر بر ثانیه نیز می‌رسد.

فضاپیمای کاسینی نیز در سال ۱۹۹۷ به سمت این سیاره پرتاب شد و در سال ۲۰۰۴ به آنجا رسید. فضاپیمای کاسینی بخشی از کاوشگر فضایی کاسینی-هویگنس است. کاوشگر فضایی کاسینی-هویگنس ساخته شده توسط آژانس فضایی اروپا و ناسا است. پس از رسیدن این کاوشگر به زحل، قسمتی از آن با نام کاوشگر هویگنس از آن جدا شده و در سطح تیتان بزرگترین قمر آن فرود آمد.

اینفوگرافیکی از تمامی ماموریت های فضایی به مقصد زحل از سال 1970 تا 2000

اینفوگرافیکی از تمامی ماموریت های فضایی به مقصد زحل از سال ۱۹۷۰ تا ۲۰۰۰

 

منابع:

منبع، منبع عکس، منبع عکس، منبع عکس، منبع عکس

مهدی هاشمی

مهدی هاشمی از حدود 10 سالگی به انواع فعالیت‌های گروهی، خصوصا فعالیت‌های علمی مشغول بوده است. نجوم، رباتیک و الکترونیک اصلی‌ترین شاخه‌های فعالیت وی تا به این لحظه بوده‌اند. او دانش‌آموخته‌ی مقطع ارشد رشته برق - مخابرات - گرایش سیستم است.

مطالب مرتبط

۲ دیدگاه‌

  1. رضا گفت:

    یک سیاره غیبی است ?? ائمه اطهار پا روی سیاره های دیگه گذاشتن ؟؟/ کدوم یکی ؟؟؟ زحل== جزیره خضره مامانای ما قمرهای اطراف زحل ندیدن/////

  2. سلام آقا رضا
    خیالی متوجه سوالاتتون نشدم.
    اما من روایتی دال بر پای گذاشتن ائمه اطهار بر روی سیارات پیدا نکردم. (بحث معراج متفاوت است)
    جزیره خضر هم ارتباطی با سیاره زحل طبق تفاسیر ندارد.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هنوز در خبرنامه علم‌بازار عضو نشده‌اید؟

برای اطلاع از آخرین اطلاعات و بروزرسانی؛ همچنین رویداد‌های نجومی، پیشنهاد‌های رصدی، تخفیف‌های ویژه و... در خبر نامه ما عضو شوید

You have Successfully Subscribed!