قسمت ۱۳م دوره ابتدای نجوم | ماه + اینفوگرافیک
قسمت ۱۳م دوره ابتدای نجوم | ماه + اینفوگرافیک
قسمت ۱۳م دوره ابتدای نجوم | ماه + اینفوگرافیک

قسمت ۱۳م دوره ابتدای نجوم | ماه + اینفوگرافیک

ماه تنها قمر سیاره زمین است. میانگین فاصله ماه تا زمین ۳۸۴.۴۰۳ کیلومتر و قطر ماه ۳.۴۷۶ کیلومتر است. کره ماه نزدیکترین جرم آسمانی به زمین محسوب می‌شود. مهتاب نوری ست که از خورشید آمده و از سطح ماه، به سمت کره زمین بازتابانده می‌شود. نور تقریباً در مدت ۱.۳ ثانیه فاصله بین زمین تا ماه را طی می‌کند.

ماه درهر ۲۷ روز و ۷ ساعت يكبار دور زمين مي‌چرخد و لي به دليل چرخش زمين به دور خورشيد ماه در هر ۲۹ روز ۱۲ ساعت بين زمين و خورشيد قرار مي‌گيرد (دوره تناوب هلالي).

نیم‌کره‌ای از ماه به طور دائمی رو به زمین قرار دارد که سمت پیدای ماه نامیده می‌شود. نیمه پنهان ماه را سمت پنهان ماه می‌نامند. ماه هر سال ۲ سانتیمتر از زمین دور می‌شود. اما با این حال بر آب و بویژه آب دریاها و اقیانوسها (جزر و مد) و حتی آب درون بدن جانوران و انسان و گیاهان تاثیرات ویژه‌ای دارد که این تاثیرات در برخی روزها کم و زیاد می‌شوند.

۲۰ Days Old Moon In HDR - Mostafa.Akhondy

تصویری از ماه با تکنیک HDR | عکس از: مصطفی آخوندی

بر خلاف زمین، ماه نه دارای آب است، نه هواکره (جو)، نه زندگی و نه میدان مغناطیسی. نمی‌توان گفت که ماه کاملاً غیر فعال است، زیرا «ماه لرزه» را باید نشانه‌ای از وجود نوعی حرکت در درون آن دانست. قطعاً ماه در دوران گذشته، آتشفشانهایی داشته است؛ اما غالب حفره‌هایی را که در آن می‌بینیم، نتیجه اصابت سنگهای آسمانی در اولین روزهای شکل‌گیری آن است. بعضی از این حفره‌ها عظیم‌اند. عمق حفره نیوتون ۸۰۰۰ متر است.

هنگامی که سفینه فضایی شوروی به نام لونا ۳ از پشت ماه عکس گرفت، دانشمندان دیدند که روی پنهان ماه درست مانند روی آشکار آن نیست. در آنجا، تعداد حفره‌ها بسیار بیشتر بود؛ اما به طور کلی، از حفره‌های روی آشنای ماه، کوچک‌تر بودند.

حداقل فاصله تا زمين: ۳۶۳,۱۰۴ km یا ۰٫۰۰۲۴ AU

حداكثر فاصله تا زمين: ۴۰۵،۶۹۶ km یا ۰٫۰۰۲۷ AU

 فاصله متوسط تا  زمين: ۳۸۴،۳۹۹ km یا ۰٫۰۰۲۵۷ AU

دوره تناوب مداري: ۲۷ روز و ۷ ساعت و ۴۳٫۱ دقيقه

دوره تناوب هلالي: ۲۹ روز و ۱۲ ساعت و ۴۴ دقيقه

اینفوگرافیکی از برخی از ماموریت های انجام شده فضایی به مقصد ماه

اینفوگرافیکی از برخی از ماموریت های انجام شده فضایی به مقصد ماه

چرا ماه به روی زمین سقوط نمی‌کند؟

زمین با نیروی گرانش ماه را به سوی خود می‌کشد. اگر انسان ماه را که در حقیقت بی وقفه به دور سیاره ما می‌چرخد، از گردش باز می‌داشت، ماه فقط برای مدت کوتاهی ثابت می‌ایستاد، آنگاه با سرعتی فزاینده به سمت زمین می‌شتافت و در نهایت با آن برخورد می‌کرد. البته این عمل میسر نیست. ماه از همان زمانهای اولیه با سرعتی برابر ۳۶۵۹ کیلومتر در ساعت به دور زمین در حال گردش بوده‌است. در اثر این حرکت گردشی ، یک نیروی گریز از مرکز به سمت خارج ایجاد می‌شود، که درست به اندازه نیروی گرانش زمین که به سمت داخل کشش دارد است. این دو نیروی مخالف، اثر یکدیگر را بطور متقابل خنثی می‌کنند، به نحوی که ماه همواره بر مدار خود باقی می‌ماند.

تصویری از ماه گرفتگی ۲۵ خرداد ۱۳۹۰ | عکس از بابک امین تفرشی

تصویری از ماه گرفتگی ۲۵ خرداد ۱۳۹۰ | عکس از بابک امین تفرشی

هلال و بدر چگونه تشکیل می‌شود؟

هنگامی که ماه در جهت تابش خورشید قرار گیرد، دیده نمی‌شود، زیرا آن روی ماه که بسوی ماست مورد تابش واقع نمی‌گردد. این وضعیت را ماه نو می‌نامیم. پس از آنكه ماه بر روی مدار خود به حرکت ادامه می‌دهد و پس از چند روز در سمت چپ و یا در شرق خورشید واقع می‌شود. در این وضعیت قسمت کوچکی از نیمه رو به زمین ماه، تحت تابش نور خورشید قرار می‌گیرد. در این دوران ماه را در اوایل شب بصورت داس باریکی که البته روز به روز بر قطر هلال آن افزوده می‌شود، مشاهده می‌کنیم. تقریباً یک هفته پس از ماه نو، از دید ناظر زمینی، ماه دقیقا از پهلو مورد تابش نور خورشید واقع می‌شود. در این حالت انسان نیمی از ماه را تاریک و نیم دیگر را روشن می‌یابد؛ این وضعیت، یک‌چهارم نخست (تربيع اول) نامیده می‌شود.یک هفته بعد، ماه از دید این ناظر، دقیقا در مقابل خورشید قرار می‌گیرد. در این حالت ماه به صورت قرص کامل نورانی می‌شود ، که به آن بدر (یا در اصطلاح عامیانه ماه شب چهاردهم) می‌گویند.

از این حالت به بعد از قطر قسمت نورانی ماه کاسته می‌شود. تقریباً هفت روز پس از بدر، دوباره یک‌چهارم دوم حادث می‌شود. ماه در این حالت از دید ناظر زمینی اکنون در سمت راست یا در غرب خورشید قرار دارد و به عبارت دیگر قبل از طلوع خورشید در آسمان صبحگاهی پدیدار می‌شود، تا بالاخره دوباره به وضعیت ماه نو می‌رسد.

تصویری از چگونگی شکل گیری اهله ماه

تصویری از چگونگی شکل گیری اهله ماه

 

منابع:

منبع عکس، منبع عکس، منبع عکس، منبع عکس

نویسنده:

مهدی هاشمی

مهدی هاشمی از حدود 10 سالگی به انواع فعالیت‌های گروهی، خصوصا فعالیت‌های علمی مشغول بوده است. نجوم، رباتیک و الکترونیک اصلی‌ترین شاخه‌های فعالیت وی تا به این لحظه بوده‌اند. او دانش‌آموخته‌ی مقطع ارشد رشته برق - مخابرات - گرایش سیستم است.

شما ممکن است این را هم بپسندید

۲ پاسخ‌ها

  1. elias گفت:

    با سلام
    در هلال کاهنده باید سمت چپ ماه روشن باشه برعکس هلال افزاینده

  1. جولای 5, 2015

    […] از تمامی ماموریت های فضایی به مقصد ماه در سالهای ۱۹۵۰ و […]

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هنوز در خبرنامه علم‌بازار عضو نشده‌اید؟

برای اطلاع از آخرین اطلاعات و بروزرسانی؛ همچنین رویداد‌های نجومی، پیشنهاد‌های رصدی، تخفیف‌های ویژه و... در خبر نامه ما عضو شوید

You have Successfully Subscribed!