نقد و بررسی علم بازار | نگاهی به تلسکوپ های دابسونی
نقد و بررسی علم بازار | نگاهی به تلسکوپ های دابسونی
نقد و بررسی علم بازار | نگاهی به تلسکوپ های دابسونی

نقد و بررسی علم بازار | نگاهی به تلسکوپ های دابسونی

این نمونه از تلسکوپ‌ها آنقدر معروف و پر طرفدار هستند که معمولا در یک دسته جداگانه قرار داده می‌شوند.احتمالا شما نیز شنیده‌اید که این تلسکوپ‌ها یکی از بهترین گزینه‌ها برای رقابت‌های رصدی، رصدهای تفریحی و فعالیت ترویجی نجوم هستند.

اما چرا اینگونه است؟

چرا این تلسکوپ‌ها برای رصد و رقابت مناسب هستند؟

و اصلا چرا به این نمونه از تلسکوپ‌ها دابسونی گفته می‌شود؟

با ما در بلاگ علم بازار همراه باشید تا با این دسته از تلسکوپ‌ها بیشتر آشنا شویم.

دابسونی‌ها از کجا آمده‌اند؟

مبدع این سیستم جان لوری دابسون (۱۹۱۵ سپتامبر ۱۴ – ۲۰۱۴ ژانویه ۱۵) منجم آماتور بود.

la-mg-scoping-heavens-2hw-jpg-20140118

جان دابسون – مبدع تلسکوپ های دابسونی

تلسکوپ دابسونی در واقع یک تلسکوپ نیوتنی است که بر روی یک استقرار سمت – ارتفاعی نصب شده است. طرح ساده، قطعات و لوازم ارزان‌قیمت، این نوع تلسکوپ را به محبوب‌ترین و رایج‌ترین نوع تلسکوپ در میان منجمین آماتور تبدیل کرده است.

جان دابسون همچنین بنیان گذار موسسه غیر انتفاعی «ستاره‌شناسی در پیاده‌رو» (Sidewalk Astronomy) در سانفرانسیسکو بود. او با برگزرای شبهای رصدی و سخرانی‌های بسیاری برای عموم، در تلاش برای آشنا کردن مردم با آسمان بود.

جان دابسون در حال توضیح در باره تلسکوپ برای مردم. در گوشه خیابان

جان دابسون در حال توضیح در باره تلسکوپ برای مردم، در گوشه خیابان

دابسونی‌های امروز

امروزه تلسکوپ‌های دابسونی توسط شرکت‌های مختلفی تولید می‌شود یا حتی به صورت دست‌ساز توسط منجمین آماتور ساخته می‌شوند. هر چند که از نظر جزئیات با هم تفاوت‌های کوچکی دارند اما همه‌ي آنها را به عنوان تلسکوپ دابسونی می‌شناسیم.

یک تلسکپ دابسونی محصول شرکت ژومل

یک تلسکپ دابسونی محصول شرکت ژومل

نمونه از تلسکوپ های دابسونی ۱۴ تا ۳۲ اینچی

نمونه از تلسکوپ های دابسونی ۱۴ تا ۳۲ اینچی

 

johnvogt32sm

یک تلسکوپ دابسونی غول پیکر

ساختار اپتیکی

سیستم اپتیکی این تلسکوپ‌ها همان سیستم نیوتونی است. که یک آینه سهموی وظیفه اصلی جمع‌آوری نور را بر عهده دارد. نور جمع‌آوری شده در بالای لوله تلسکوپ متمرکز شده و از آنجا به سمت چشمی هدایت می‌شود.

scope2

نمای شماتیک از مکانیزم اپتیکی یک تلسکوپ دابسونی

 

مزیت این نوع طراحی افزایش توان جمع‌آوری نور توسط تلسکوپ است. در این سیستم افت نور کمتری را نسبت به سایر طراحی‌ها خواهیم داشت.

همچنین این طراحی به قیمت پایین‌تری نسبت به اپتیک‌های شکستی یا ترکیبی دارد. به صورتی که یک تلسکوپ دابسونی ۸ اینچی حداکثر حدود ۱/۵ (یک پنجم) یک تلسکوپ ترکیبی قیمت دارد.

این نوع طراحی اپتیکی مانند هر سیستم دیگر، تصویر کاملی تولید نمی‌کند و در طرح نیوتونی تقربیا همه خطاهای اپتیکی مثل ابیراهی رنگی و … وجود دارد.

تلسکوپ 76 میلی متری دابسونی

تلسکوپ ۷۶ میلی متری دابسونی. نمونه ای از یک تلسکوپ ارزان قیمت از رده دابسونی ها. جهت مشاهده مشخصات و خرید آن، اینجا کلیک کنید.

مقر

قسمت دیگر این تلسکوپ‌ها مقر آنها است. مقر این تلسکوپ‌ها هم مانند سیستم اپتیکیdobmount آنها بسیار ساده می‌باشد. این مقر شامل دو محور سمت و ارتفاع می‌باشد. با چرخش به طرف راست یا چپ سمت تلسکوپ تنظیم می‌شود و با بالا و پایین کردن آن ارتفاع را می‌توان تنظیم کرد.

مقر معمولا از جنس چوب (MDF) ساخته می‌شود. مکانیزم اتصال لوله به مقر در محصولات شرکت‌های مختلف (اسکای واچر ، اوریون، گوان‌شنگ و ..) کمی متفاوت است و این به علت رعایت حق ثبت محصولات می‌باشد. ولی در مجموع همه این سیستم‌ها به یک صورت عمل می‌کنند.

۳mountsys

دابسونی‌های اسکای واچر در مقابل گوان‌شنگ

در حال حاضر تلسکوپ‌های دابسونی موجود در بازار عمدتاً محصول دو شرکت اسکای واچر (Sky-Watcher) و گوان شنگ (guan sheng) هستند. البته در گذشته تلسکوپ‌های دابسونی شرکت اوریون (Orion) و مید (Meade) نیز در دسترس بود.

در باره مقایسه این دو تلسکوپ از نظر کیفیت نمی‌توان به راحتی سخن گفت. چون بررسی مقایسه‌ای دقیق بین این دو دسته محصول تا به حال صورت نگرفته است.

اما منجمانی که از محصولات گوان‌شنگ استفاده کردند، محصولات این شرکت را از نظر اپتیکی بسیار با کیفیت می‌دانند. برای مثال این جمله به نقل از یکی کارشناس ابزار های نجومی است: “کیفیت سطح آینه‌های اسکای واچر در حالت استاندارد باید ۱/۱۲ طول موج باشه که متاسفانه در سالهای اخیر بسیار کمتر شده است در حالی که کیفیت سطح در آینه‌های گوان شنگ بیش از ۱/۱۶ هست و این بطور واقعی است و این تازه اول قصه است …”.

از نظر طراحی نیز تفاوت‌هایی بین تلسکوپ‌های گوانشنگ و اسکای واچر وجود دارد. برای مثال نحوه اتصال پایه به لوله تلسکوپ در این دو محصول کاملا متفاوت است.

  • سیستم تنظیم نقطه تکیه تلسکوپ – در محصولات گوان شنگ

    سیستم تنظیم نقطه تکیه تلسکوپ – در محصولات گوان شنگ

    در تلسکوپ‌های دابسونی (سری جدید) گوان شنگ این مورد در نظر گرفته شده است که بتوانید نقطه اتکای لوله را کمی جابجا کنید. این امکان زمانی که شما وسیله‌ای مثل یک دوربین عکاسی، چشمی سنگین و یا … را در قست بالای لوله‌ی تلسکوپ قرار می‌دهید، اهمیت پیدا می‌کند و شما به راحتی می‌توانید نقطه تعادلی جدید را به عنوان تکیه‌گاه مشخص کنید.

اتصال یک چشمی سنگین و جوینده مرکز جرم لوله تلسکپ را به سمت بالا جا به جا خواهد کرد.

اتصال یک چشمی سنگین و جوینده مرکز جرم لوله تلسکپ را به سمت بالا جا به جا خواهد کرد.

  • فوکسر تلسکوپ‌های گوان شنگ نسبت به نمونه‌های اسکای واچر این مزیت را داراست که محدوده بزرگتری را در بر می‌گیرد و امکان استفاده از تعداد بیشتری از چشمی‌ها را به شما می‌دهد.
  • همچنین فوکوسرهای گوان‌شنگ دو پیچ با سرعت‌های مختلف برای تنظیم فوکوس تعبیه شده است تا به راحتی بتوانیم یک فوکوس خوب روی تصویر داشته باشیم.

mcrf-88mm

  • یک مورد عجیب که در تلسکوپ‌های دابسونی گوان‌شنگ دیده شده، عدم در نظر گرفتن حفره روی در پوش بالایی لوله است. این حفره زمان رصد خورشید و زمانی که رصد گر لازم است از یک فیلتر استفاده کند، مورد استفاده قرار می‌گیرد. این اشکال را زمانی که قرار بود در یک برنامه عمومی با استفاده از دو تلسکوپ دابسونی گوان‌شنگ رصد خورشید را انجام دهیم متوجه شدم.

این نکته در تلسکوپ‌های دابسونی شرکت اسکای واچر رعایت شده و رصدگرها با خیال راحت می‌توانند از فیلتر بر روی دهانه تلسکوپ استفاده کنند.

  • استفاده از سیستم رولبرینگ (rolle bering) به جای صفحات تفلونی در محور سمتی تلسکوپ از دیگر مزیت‌های طراحی گوان‌شنگ است. برتری این مورد در بزرگنمایی‌های بالا و زمانی که لازم است تلسکوپ را کمی تغییر سمت بدهیم مشخص می‌شود.

rollenlager

لوله‌های جمع‌شونده

یکی از مشکلات طراحی نیوتونی طول لوله تلسکوپ است، که با افزایش اندازه آینه افزایش پیدا می‌کند. برای حل این مشکل لوله را به صورتی طراحی می‌کنندکه قابل جمع شدن باشد. بهترین نمونه از این طراحی‌ها را تلسکوپ‌های Flextube اسکای واچر دارند.

tnt_all

تلسکوپ های دابسونی با لوله جمع شونده

تلسکوپ های اسکای واچر با لوله جمع شونده

تلسکوپ های اسکای واچر با لوله جمع شونده. تلسکوپ ۱۰ اینچ GoTo (خودکار) دابسونی نمونه یک تلسکوپ ایده آل است. جهت مشاهده اطلاعات و خرید آن، اینجا کلیک کنید.

یک تلسکوپ ۱۶ اینچی ، محصول اسکای واچر - به ابعاد تلسکوپ و طول لوله توجه کنید.

یک تلسکوپ ۱۶ اینچی ، محصول اسکای واچر – به ابعاد تلسکوپ و طول لوله توجه کنید. جهت مشاهده و خرید این تلسکوپ در فروشگاه علم بازار، اینجا کلیک کنید. همچنین نمونه موتور دار (خودکار) آن نیز در اینجا موجود است.

مراقبت از آینه

لایه بازتابنده‌ی آینه‌های تلسکوپ بر خلاف آینه‌های معمولی روی سطح بالایی قرار می‌گیرد و محافظی برای آن وجود ندارد.

در تلسکوپ های دابسونی به علت امکان جریان هوا در فضای داخل لوله معمولا آینه اصلی را گرد غبار می‌پوشاند و باعث کدری سطح آینه می‌شود. بهتر است برای تمیز کردن آینه به یک متخصص مراجه شود. تا آینه دچار آسیب نشود.

 

تمیز کردن آینه یک تلسکوپ ۱۶ اینچی

تمیز کردن آینه یک تلسکوپ ۱۶ اینچی

در انتها امیدواریم این نقد و بررسی به شما در گرفتن تصمیمتان در مورد خرید یک تلسکوپ دابسونی کمک کند. چنانچه تصور می‌کنید موضوعی از قلم افتاده است، می‌توانید در بخش نظرات آن را مطرح کنید. همچنین از طریق بخش نظرات، پاسخگوی سوالات احتمالی شما خواهیم بود.

چنانچه این مطلب شما را مجاب به خرید یک تلسکوپ دابسونی کرده است، از اینجا می‌توانید تمامی تلسکوپ‌های دابسونی موجود در فروشگاه علم بازار را مشاهده و خرید کنید. توصیه می‌کنیم حتما با تماس با مشاوران فروشگاه (که شماره تماس آنها در انتهای سایت درج شده است)، از موجود بودن کالا مطمئن شوید.

 

منابع:

منبع عکس، منبع عکس، منبع عکس، منبع عکس، منبع عکس، منبع عکس، منبع عکس، منبع عکس، منبع عکس، منبع عکس

نویسنده:

سید محمد حسین خلیلی

سید محمد حسین خلیلی، دانش‌آموخته کارشناسی رشته فیزیک و دانشجوی مقطع کارشناسی ارشد مهندسی هسته‌ای است. او از حدود 15 سالگی در گروههای نجومی خرمشهر٬ آبادان٬ اهواز فعالیت داشته است. به فعالیت های آموزشی و ترویجی علاقه مند است و دستی نیز بر آتش طراحی گرافیک دارد.

شما ممکن است این را هم بپسندید

۱۳ پاسخ‌ها

  1. سید محمد حسین عزیز
    از طرف تیم علم بازار ازت تشکر می کنم بابت اولین مطلب نقد و بررسی علم بازار. این مطالب از اون جهت که چند کاربرد دارند، اهمیت زیادی دارند.
    امیدوارم همونطور که از بچه ها خواستم، بیان و نظرات و صد البته ایراداتشون رو نسبت به این متن بگن تا به بهتر شدن قالب کلی نقد و بررسی ها و نسخه نهایی که در محصولات مرتبط با این نقد قرار میگیره، کمک کنه. 😉
    به عنوان اولین انتقاد هم باید بگم که به نظرم بهتر بود که در مورد نسخه های موتور دار تلسکوپ های دابسونی و کاربردهاشون توضیح میدادی.

    خوش باشی. 🙂

  2. مطلب خوب و مدونی بود سید جان.
    اما بنظر من کمی می توان به آن توضیحاتی اضافه کرد. توضیحاتی در مورد تلسکوپ های موجود در سایت مثل تلسکوپ های موتو دار و یا تلسکوپ های کوچک و همراه دابسونی که می توان از آن به عنوان یک هدیه علمی عالی نام برد.
    البته این رو هم بگم که، شخصا جان دابسون رو خیلی دوست دارم. به نحوهی می شه گفت ابزار نجومی رو برای قشر متوسط هم در دسترس قرار داد!

    • سید محمد حسین خلیلی گفت:

      سلام آقای هاشمی
      کاملا درست می فرمایید.
      کوتاهی از من بود. البته من موتور دار کردن تلسکوپ های دابسونی رو یک جنایت می دونم

      • رحیم مطلبی گفت:

        موافقم
        به نظر من دابسونی برای مشاهده اجرام اعماق آسمان مناسب است، همانطور که می دانید برای این اجرام باید از کمترین بزرگنمایی ممکنه استفاده شود.
        حتی برای یک ۱۶ اینچی ، کمترین بزرگنمایی، ۸۰ برابر است که نیازی به موتور ردیاب نیست.
        با افزودن موتور به دابسونی ، نقطه قدرت آن که دهانه بالا با قیمت کم است ، خدشه دار می شود

  3. سلام!
    بسیار جالب بود و شخصا خیلی استفاده کردم. اما شایسته هست در سایتی مثل اینجا که الان تقریبا در صدر صفحه اول گوگل قرار داره کمی بیشتر روی محاوره ای بودن و یا رسمی بودن نوع بیان دقت کنید و همچنین روی علائم نگارشی دقت نظر کافی رو داشته باشین!
    موفق و پاینده باشین وبی صبرانه منتظر مطلب بعدیتون هستم.

  4. دوستان هرجور که نگاه می کنم نمی تونم قبول کنم که تفاوتی بین یک تلسکوپ ۶ با ۱۶ اینچی نیست و ما حرفی برای گفتن در این مورد در نقد و بررسی های علم بازار نداریم!
    به نظرم باید ساختار نقد و بررسی ها در این مورد رو مورد تجدید نظر قرار بدیم و مواردی رو برای بررسی تفاوت های اندازه های مختلف تلسکوپ ها (نه تنها در رده دابسونی ها)، دوچشمی ها و تک چشمی ها بازگو کنیم.
    اولین چیزهایی هم که به ذهنم میرسه، بررسی مواردی مثل حداکثر قدر قابل مشاهده، حداکثر و حداقل بزرگنمایی کاربردی و اجرام قابل مشاهده با هر کدام از تلسکوپ های ۶، ۸، ۱۰ و … اینچی هست. یجور جدول شاید.
    نظرتون چیه؟

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هنوز در خبرنامه علم‌بازار عضو نشده‌اید؟

برای اطلاع از آخرین اطلاعات و بروزرسانی؛ همچنین رویداد‌های نجومی، پیشنهاد‌های رصدی، تخفیف‌های ویژه و... در خبر نامه ما عضو شوید

You have Successfully Subscribed!